Beschreibung

Baþlangıcı 180 yıl kadar önceye dayanan Türkiye Türkçesi aðız araþtırmaları, bugüne kadar önemli geliþmeler kaydetmiþ bulunmaktadır: Birçok aðza ait dil malzemesi toplanmıþ; çeþitli bölgelerin, illerin, ilçelerin ve köylerin aðız özellikleri incelenmiþ; Anadolu aðızları sınıflandırılmıþtır. Kıbrıs ve Balkan Türk aðzıları da çeþitli araþtırmalara konu olmuþtur. Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin güney sınırına (Hatay-Yayladaðı) bitiþik bir bölgede yaþayan Bayırbucak Türkmenlerinin aðzı bugüne kadar bilimsel olarak araþtırılamamıþtır.

Yapay olarak çizilmiþ sınırların ötesinde; kuzeyden esen rüzgârı kutsal sayacak, "poyraz"ı parola yapacak kadar Türkiye sevgisiyle yaþayan Bayırbucak Türkmenleri, acımasız ve kirli iç savaþ yüzünden topraklarını terketmek zorunda kaldılar. Onların bir kısmı, Türkiye'ye sıðındı; Yayladaðı ve Osmaniye'deki geçici barınma merkezlerine yerleþtirildiler veya Hatay, Adana ve Osmaniye þehir merkezlerinde yaþamaya baþladılar. Bu kitabın malzemesi, onlardan derlenmiþtir. Malzemenin derlendiði kaynak kiþilerin adları, sınırlılıklar kısmında açıklanan nedenlerden ötürü, ikisi hariç, açıklanmamıþtır.

Kitap; Giriþ, Ses Bilgisi, Biçim Bilgisi, Sonuç, Kaynaklar, Metinler ve Dizin bölümlerinden oluþmakta, yirmi sekiz tablo ve sekiz haritayı içermektedir. Metinler kısmında 76 metin yer almaktadır.

Bu araþtırmanın konusu, Bayırbucak Türkmen aðzıdır.

Araþtırmanın genel amacı, Suriye'nin Lazkiye ilinde yerleþik olan ve Bayırbucak Türkmenleri olarak adlandırılan Türk topluluðunun konuþtuðu yerel dil varyantının özelliklerini belirlemek; bu yolla Türkçenin aðız araþtırmalarına, genel olarak Türkoloji ve Türk dil bilimi çalıþmalarına katkı saðlamaktır. Araþtırmanın, bugün yok olma tehlikesiyle karþı karþıya olan Bayırbucak Türkmen halkı, onun kültürü ve diliyle ilgili duyarlıðın geliþmesine katkı sunacaðı ümit edilmektedir.

Bu araþtırma, Suriye'nin batı-kuzeybatı bölgesinde yer alan Lazkiye ilinin sakinleri olan Bayırbucak Türkmenlerinden 2014-2016 yılları arasında yapılan derlemelerin bir kısmını; bu derlemelerden Bayırbucak Türkmen aðzının ses bilgisi ve biçim bilgisi ile ilgili elde edilen bilgileri, derleme metinlerinin dil bilgisi dizinini ve araþtırma sürecine iliþkin bilgileri kapsar.

Bayırbucak Türkmenleri, Suriye'nin Lazkiye iline baðlı Gebelli (Rabia ) ve Kastalmaaf (Qasal Maf ) nahiyeleri ile bu nahiyelere baðlı yerleþim birimleri ve söz konusu nahiyelerin güneyinde kalan Akdeniz kıyısındaki Burcislam (Burc İslm ), Sulayıp Türkmen (alibe't-Turkmn ) adlı büyük kasabalarda ve Lazkiye þehir merkezinde yaþayan bir topluluk iken, Suriye'deki iç savaþ nedeniyle bugün nüfusunun önemli bir bölümü Türkiye'ye sıðınmıþ bulunan bir halktır. Savaþ ortamı nedeniyle, Suriye'de kalanlarla yüz yüze temas kurmak mümkün olmadıðından veriler Türkiye'de yaþayan Bayırbucak Türkmenlerinden derlenmiþtir. Bu çalıþmada Suriye'nin diðer bölgelerinin yerli halkı olan baþka

Türkmen gruplarından (Halep, Hama, Humus, Kuneytara, Þam Türkmenleri) elde edilen veriler iþlenmemiþtir.

Araþtırmada, kaynak kiþilerin adları, Suriye'deki kaos ortamının nasıl sonuçlanacaðı bilinmediðinden ve geride kalan akrabalarına veya ülkelerine geri dönmeleri hâlinde kendilerine zarar gelebileceði endiþesiyle, kullanılmamıþtır. Bu durumun bir nedeni de bazı kaynak kiþilerin çalıþmada adlarının geçmemesini rica etmeleridir. Ancak çalıþmada kaynak kiþilerin bazı kiþisel özelliklerine yer verilmiþtir.

Derleme yapılan kaynak kiþilerin çoðu, Bayırbucak Türkmenlerinin genel durumunu yansıtır biçimde Türkçe-Arapça iki dilli olmakla birlikte, kadın kaynak kiþilerin bir kısmı yalnız Türkçe bilmektedir. Derleme ortamlarında iki dilli fakat Arapçaları baskın Türkçeleri oldukça zayıf durumda olan kiþilerle de karþılaþılmıþ ancak onlardan alınan veriler bu çalıþmada kullanılmamıþtır.