Beschreibung

MÖ. 1500'lerde kurulan Kâbil, Orta Asya'yı Hindistan'a ve Doðu Türkistan'ı batısındaki topraklara baðlayan son derece stratejik bir þehirdir. Bu eserde ana kaynaklar ve modern araþtırmalar esas alınarak öncelikle þehrin siyasî, sosyal, ekonomik, dinî ve kültürel panoraması ortaya konulmuþ, ardından da Kâbil'in İslâm tarihi ve medeniyetindeki yeri ve önemine deðinilmiþtir. Coðrafî konumu sebebiyle Kâbil'in Ak Hunlar'dan baþlayarak birçok Türk boyunun, Emevilerden itibaren de Müslüman fatihlerin ilgisini çektiði görülmektedir. Hint, Çin, Soðd ve İran gibi kadim medeniyet havzalarına yakın olmasına raðmen Kâbil bu havzalardan yeterince beslenememiþtir. Bu baðlamda þehrin siyasî hadiseler ve ticari faaliyetler ile ön plana çıktıðını söylemek daha doðru olacaktır. Semerkand, Buhara, Belh, Tirmiz ve Kaþgar gibi ilim merkezlerinden feyiz almıþsa da ilim ve kültür sahasında bu merkezlerin gölgesinde kalmıþtır. Yine de Kâbil, fethinden sonra idarecilerin, ilim, fikir ve gönül insanlarının gayretleriyle zaman içerisinde İslam medeniyetinin tanınmıþ merkezleri arasında yer almayı baþarmıþtır. 19 yüzyıldan itibaren Rus ve İngiliz emperyalizminin kıskacına giren Kâbil, Osmanlı Devleti'nin ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nin desteðiyle Batı hegemonyasından belli oranda korunabilmiþtir. Kâbil'in jeo-stratejik önemi, 1979-1988 arasında Sovyet ve 2021'de sona eren yirmi yıllık Amerikan iþgaline uðramasının temel nedenidir. Böylelikle yaklaþık yarım asırdır akan kan, yaþanan maddi-manevi kayıplar, fakirlik, geri kalmıþlık ve kardeþ kavgası Kâbil'in âdeta kaderi olmuþtur.