Beschreibung

Rus romancısı, Moskova'da doðdu, Petrograd'da öldü. Babası hekimdi. Çocukluk yıllarını Moskova'da, zorba bir baba ile hasta bir anne arasında geçirdi. Bir süre sonra annesi öldü, babası kendini içkiye verdi. Petrograd Askeri Mühendislik Okulunu bitirdi (1843).

Petrograd'daki yaþamı, bilimsel ve askeri bir sıkı düzen altında geçti. Geçimini saðlayabilmek için çeviriler yaptı. Memurlukta tutunamayacaðını anladı. Yazar olmaya karar verdi. Mektup biçimindeki ilk yapıtı İnsancıklar'ı o sırada yazdı (1846). Roman, sıcak bir ilgiyle karþılandı. Ancak, daha sonra yazdıðı Ak geceler, Bir yufka yürekli, Netoçka Nezvanova gibi romanları, aynı ustalıkla yazılmamıþtı. Onun için, halkın hayranlıðı ilgisizliðe dönüverdi. Umudu kırılan yazar, genç liberallerin çevresine girdi. Petraçevskiy entrikasına karıþtıðı için tutuklandı (1849). Yargılanarak ölüm cezasına çarptırıldıysa da sonradan baðıþlandı, ama Sibirya'ya sürgün edildi. Dört yıl orada zorla çalıþtırıldı. Serbest bırakıldıðında (1854) sara illetine tutulmuþtu. Cezasını tamamlamak için, gene Sibirya'da er olarak orduda kaldı (1859'a dek). Bu arada evlenmiþti. (1857). Ordudan ayrılmasına izin çıktı. Ama 4 ay daha bir kentte kalmaya zorlandı. Tümden baðıþlanarak Petrograd'a döndü. Yeniden yazmaya baþladı. Vremya (zaman) adında bir dergi çıkarmaya baþladı. (1861).

Stepançikovo köyü, Amcamın düþü, Ölüler evinde Anılar'ı yazdı. Sürgün yaþamını anlatan bu son yapıt, ona yeniden ün kazandırdı, çarı bile etkiledi. İlk Avrupa gezisine çıktı (1862). Dergisi kapatıldı (1863). Gene Avrupa'ya gitti.

Epoka (Çað) adlı yeni bir dergi çıkarmaya baþladı (1864). Karısı ve kardeþi öldü. Parasız kaldıðından, dergisini kapattı (1864). Yer Altında Notlar'ı da yine sürgün yaþamının anılarına dayanarak yazdı. Borç içinde yaþıyordu. Almanya'ya gitti, kumara daldı. Danimarka üstünden Petrograd'a döndü. Sekreteriyle evlendi (1867). Almanya'ya gittiler, gene kumara daldı. Cenevre'ye geçtiler. Bundan sonraki dört yılını karısıyla birlikte Avrupa'da geçirdi. İtalya'yı gezdi. Petrograd'a döndüler (1871). Vaktiyle babasının öldürüldüðü çiftlikte bir süre kaldı (1877).
Sibirya'dan döner dönmez yazdıðı Suç ve ceza, asıl ününü saðlayacak romanlar dizisinin ilkidir.