Beschreibung

Sinemanın son zamanlarda iyice belirginleþen öykü sıkıntısının belki en hayırlı sonucu, (yeniden) edebiyat klasiklerine ve hatta edebiyatçıların yaþamlarına yönelinmesi. Emile Zola'nın Germinal'i, Cyrano de Bergerac ve Bloomsbury grubundan Lytton Strachey ile Dora Carrington'ın iliþkilerinin ele alındıðı Carrington, akla gelen ilk örnekler. Son ve önemli bir örnek de Piano'nun Avustralyalı yönetmeni Jane Campion'ın yeni filmi: Modern romanın önemli adlarından Henry James'in ünlü romanından uyarladıðı Bir Kadının Portresi. Meraklısı biliyor; sözümüz bilmeyenlere: Henry James'in, Avrupa'ya giden Amerikal genç İsabel'in oradaki serüveni içinde, çok iyi tanıdıðı "çoðunluðu Avrupalılaþmıþ Amerikalılardan oluþan kiþilerin yozlaþmıþ dünyası"nı sergilediði, "gerçekçi roman anlatımıyla James'in 'buluþ'u diyebileceðimiz 'bakıþ açısı' tekniðini de ustaca birleþtiren" bu roman, Kasım 1995'te, iki usta çevirmenin, Necla ve Ünal Aytür'ün çevirisiyle Yapı Kredi Yayınları Kâzım Taþkent Klasik Yapıtlar Dizisi'nden çıkmıþtı. Bir Kadının Portresi, okurlarla, özellikle sinema izleyicisi okurlarla, buluþmayı -hâlâ- bekliyor. "Ben bu filmin romanını okudum" diyebilmeniz için...

Tadımlık

Bazı durumlarda akþam çayı diye bildiðimiz törene ayrılan saatlerden daha güzel bir þey yoktur yaþamda. Öyle durumlar vardır ki, çayı içseniz de, içmeseniz de --elbette kimileri çay içmez-- hoþunuza giden, olayın kendisidir. Bu basit öyküye baþlarken benim düþündüðüm çay saati de, hoþça vakit geçirmek için çok uygun bir ortam oluþturuyordu. Küçük þölenin gereçleri, görkemli bir yaz ikindisinin tam ortası diyebileceðim bir saatte, eski bir İngiliz kır evinin çimlerine serilmiþti. Öðle sonrasının bir bölümü geçmiþ, ama geriye uzun bir bölümü, en güzel, en deðerli parçası kalmıþtı. Gerçek alacakaranlıða daha çok vardı; ancak, yaz gününün ıþık seli çekilmeye baþlamıþ, hava olgunlaþmıþtı; sık, düzgün çimlerin üstündeki gölgeler uzundu. Gene de, gölgeler aðır uzadıðından, böyle bir saatte böyle bir ortamdan alınan tadın belki de baþlıca kaynaðı olan avareliðin daha bitmediði duygusu uyanıyordu. Kimi durumlarda saat beþle sekiz arası küçük bir sonsuzluktur; bu süre þimdiki durumda ancak tatlı bir sonsuzluk olabilirdi. Bahçedeki kiþiler sessizce tadını çıkarıyorlardı bu anın; içlerinde yukarda sözünü ettiðim törenin deðiþmez kurallarının uygulayıcısı olmaları beklenen kadınlar yoktu. Buradaki kiþilerin kusursuz çimlerin üzerine düþen gölgeleri düz ve köþeliydi; üstünde çay takımları bulunan alçak masanın yakınındaki derin hasır koltukta oturan yaþlı adamla, onun önünde aþaðı yukarı gezinerek þundan bundan konuþan daha genç iki erkeðin gölgeleriydi bunlar. Yaþlı adamın elinde çay fincanı vardı.Takımın öteki parçalarından ayrı, parlak desenli, olaðanüstü büyük bir fincandı bu. Yaþlı adam, yüzü eve dönük oturmuþ, çenesine yakın tuttuðu fincandaki çayı büyük bir özenle uzun uzun yudumlamaktaydı. Yanındakiler, ya çaylarını bitirmiþ, ya da çay içmek istememiþlerdi. Dolaþırken bir yandan da sigaralarını içiyorlardı. Bunlardan biri, önünden geçerken, arada bir dikkatlice yaþlı adama bakıyor, bunun farkında olmayan yaþlı adamın bakıþları ise evinin koyu kırmızı duvarına takılmıþ duruyordu. Çimlerin ötesinde yükselen ev böyle bir dikkatin hakkını verecek nitelikte bir yapıydı; çizmeye çalıþtıðım İngiltere'ye özgü görüntüdeki en tipik nesne de oydu.