Beschreibung

'Gördüm ki Allah devlet güneþini Türk burçlarında doðduruyor, bütün felekleri onların hükümranlıðı ile döndürüyor. Onlara Türk adını verip hükümran kılmıþ ve onları dönemin egemen gücü eylemiþ. Dönem insanının idaresini onların eline vermiþ ve onları insanların baþına getirip hak yolda desteklemiþ. Onlara intisap edip yollarında yürüyenleri yüceltiyor, istedikleri her þeye nail eyliyor ve yaramaz insanların eziyetinden koruyor. [O zaman anladım ki] aklı olana yaraþan, oklarına hedef olmaktan korunabilmek için bu insanların tuttuðu yolu tutmaktır. Derdini dinletebilmek ve gönüllerini kazanabilmek için ise onların dilleriyle konuþmaktan daha güzel bir yol yoktur. Bir düþman, korkusundan dolayı gelip onlara sıðınınca onu güvende kılarlar. Sonra baþkası da ona sıðınır ve zararı giderilir. Buhara'nın sözüne güvenilir bir âliminden ve ayrıca Nîþâburlu bir âlimden duydum. Her ikisi de kendilerine ait rivayet zinciri ile þunu naklediyorlardı: Allah Resulü (s.a.v.); kıyamet alametlerini, ahir zaman karıþıklıklarını ve Oðuz Türklerinin ortaya çıkacaðını söylediði sırada ‘Türk dilini öðreniniz; çünkü onların uzun sürecek egemenlikleri vardır.' buyurdu. Bu hadis doðru ise –ki sorumluluk rivayet edenlere aittir– Türk dilini öðrenmek çok gerekli bir iþ olur; yok doðru deðilse o zaman da akıl bunu gerektirir.'

Dîvânu Lugâti't-Türk, Kaþgarlı Mahmud tarafından Araplara Türkçeyi öðretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduðunu göstermek maksadıyla yazılan, Türk dilinin ilk sözlüðüdür. Kaþgarlı Mahmud'un devrin Türk illerini bir bir dolaþarak ve doðrudan doðruya kendi derlediði dil malzemesine dayanarak kaleme aldıðı elinizdeki bu kitap, yalnızca bir sözlük olmayıp Türkçenin XI. yüzyıldaki dil özelliklerini belirten, ses ve yapı bilgisine ıþık tutan bir gramer kitabı; kiþi, boy ve yer adları kaynaðı; Türk tarihine, coðrafyasına, mitolojisine, folklor ve halk edebiyatına dair zengin bilgiler içeren, aynı zamanda döneminin tıbbı ve tedavi usulleri hakkında bilgi veren ansiklopedik bir eser niteliði de taþımaktadır. Eser Araplara Türkçeyi öðretmek maksadıyla kaleme alındıðı için Türkçeden Arapçaya bir sözlük þeklinde tertip edilerek yaklaþık 8000 civarında kelime, madde baþı olarak belirlenmiþtir. Madde baþı olan kelimelerin açıklamaları yapılırken mânalarının daha iyi anlaþılmasını saðlamak maksadıyla deyimlerden, atasözlerinden ve þiirlerden örnekler verilmiþ ve bunların Arapça tercümeleri de yapılmıþtır. Eserde ayrıca Türklerin oturduðu yerlerle münasebette bulunduðu milletleri gösteren 'ilk Türk dünyası haritası' da yer almaktadır. VakıfBank Kültür Yayınları tarafından Dîvânu Lugâti't-Türk – Türk Dilinin İlk Sözlüðü adıyla Türkçeye kazandırılan bu eser, kullanımını kolaylaþtıran kapsamlı bir dizinle birlikte okuyucularla buluþuyor.