Beschreibung

Osmanlı İmparatorluðu'nda 19. yüzyıldaki reform çabaları içinde merkezi devletin güçlendirilmesi temel amaçlar arasındaydı. Bu proje baðlamında devletin Arap göçerleriyle iliþkisi ayrı bir öneme sahipti çünkü Arap eyaletlerinde ve özellikle hudut bölgelerinde devlet otoritesini güçlendirmek bu iliþkiden geçiyordu. M. Talha Çiçek, Osmanlı İmparatorluðu ve Arap Aþiretleri, 1840-1914'te 'uzun' 19. yüzyıl boyunca, yani Birinci Dünya Savaþı'nın baþlangıcına kadar bu iliþkinin nasıl geliþtiðini gözler önüne seriyor. Merkezi devlet ile aþiretler arasındaki iliþkinin, 'devlet emreder, siz yaparsınız' anlayıþından ibaret olmadıðını gösteren Çiçek, tam tersine karmaþık, son derece akıþkan ve hiç kesilmeyen bir müzakere sürecinin söz konusu olduðunu çok zengin bir arþiv çalıþmasıyla belgeliyor. Ayrıca, Osmanlı reform çaðında aþiret toplumlarının varlıðını sürdürüp aðırlıðını korumasının ve merkezi devletle iliþkilerinin Ortadoðu'da daha sonraki dönemler ve günümüz politikası üzerinde de etkili olduðunu unutmamak gerekiyor. M. Talha Çiçek'in çalıþması, önerdiði yeni perspektifle, alanında önemli bir boþluðu dolduruyor. 'Genellikle göçerler ile Osmanlı Devleti arasındaki iliþkinin tek yönlü bir yol olduðu varsayılır: Devlet buyurur, aþiretler de ya isyan ya da itaat eder. Talha Çiçek'in kitabı ise gerçeðin çok daha karmaþık ve ilginç olduðunu gösteriyor. Bu kitap, 19. yüzyılda Osmanlı devleti ile Arap göçerler arasındaki karmaþık ve büyüleyici iliþkiyi gözler önüne seren öncü bir çalıþma.' Selim Deringil 'Kusursuz bir arþiv araþtırmasına ve tarihsel geliþmelerin eksiksiz bir biçimde kavranmasına dayanan bu örnek çalıþma, Tanzimat sonrası Arap göçerlere iliþkin Osmanlı politikalarına bakıþta taze bir perspektif sunuyor.' M. Þükrü Hanioðlu