Beschreibung

Mecburi Kıraat serimizin ikinci kitabı 'Vatan Yahut Silistre' neþrolunuyor. Kitap, İstiklâl Takvimi'nin 1443 nüshasının neþri münasebetiyle açılacak sergide temin edilebilecektir. Namık Kemal'in bu meþhur piyesini neþretmek gayesiyle eserin birkaç farklı nüshasını tedkik ettik. Birçok farklılıklar dolayısıyla ilk nüshasını, yani Namık Kemal henüz hayatta iken neþredilmiþ nüshayı esas aldık. Birçok farktan bir tanesi dikkat çekici ve düþündürücü. Piyesin sonunda hep bir aðızdan söylenen "Yaþasın Vatan" sözü Türk yazısıyla neþredilmiþ ilk nüshada var ama sonra yok olmuþ. "Vatan Þairi"nin eserinden bu söz sonraki nüshalarda çıkarılmıþ. Piyesin ilk oynandıðında uyandırdıðı tesir ve sonradan piyesin sahnelenmesinin menedilmesi, Namık Kemal'in de sürgün edilmesi düþünülünce saltanat devrinde bunun tabii bir sansür olduðu düþünülebilir. Lakin aynı eserin cumhuriyet rejiminde de temsil edilmesinin men edilmesine ve "Yaþasın Osmanlılar" "Padiþahım Çok Yaþa" gibi eski rejime dair ifadelerin sansür edilmesi þartıyla ancak temsiline müsaade edildiðine ne dersiniz? İdare ve idarecilerin yaklaþımından öte edebiyatımızda Türk milletinin teveccüh ettiði Vatan Yahud Silistre'ye nasıl bakıldı? Bakıldı mı? Bakılmadıðını İsmet Özel þöyle ifade ediyor: "Türkiye'de 'fikriyat' sadece edebiyat ve bilhassa þiir dolayısıyla hayatiyet kazanabildiði için bize neyin ne olduðunu bir münekkid gösterebilirdi. Bu münekkid doðmadı, doðamadı, zira hem Batı'ya kapanıp, kapaklanıp hem de tenkid yapamazdın. Bir münekkid çıkıp Vatan Yahut Silistre'deki Abdullah Çavuþ'u Shakespeare'in soytarılarıyla karþılaþtırmadı. Neden Abdülhakhamid'in Fatih'i deðil de Tarık'ı yazmaya deðer bulduðunu izah eden olmadı? Oldu da benim haberim mi yok?"