Beschreibung

Prof. Dr. Kemal H. Karpat'a göre Osmanlı sosyal yapısı, devlet geleneði, sanatı, hukuk sistemi, kültürü ve tarihi deðiþmeye yani modernleþmeye kendi kültürel ve tarihî çerçevesini çizmiþtir ve ona göre deðiþmiþtir. Deðiþme konusunda deðiþmeyi tetikleyen devlet ve deðiþmeye maruz kalan toplum arasında deðiþmenin yani modernleþmenin özü ve amacı konularında büyük farklar ve çeliþkiler olmuþtur ve hâlen oluþmaktadır.

19. yüzyılın ikinci yarısında büyük bir bürokrat grubuna dayanan merkezileþme, devletin gördüðü hizmetlerin çoðalması, Kırım, Kafkasya ve Balkanlar'dan gelen göçler eskiye göre içeride çok yeni bir sosyokültürel ve politik ortam yarattıðı gibi, dıþ güçler de Osmanlı sosyal geliþimini yakından etkilemiþtir. Dıþ etkenler arasında Osmanlı'nın dar çerçeveli pazar ekonomisini Batı'nın sınai ve ticari kapitalizminin nasıl etki altına aldıðını birinci derecede göz önünde tutmak gerekir. Hakikaten kapitalizm Osmanlı üretim sistemini kökünden etkileyerek özel mülkiyetin geliþmesini saðlamıþ, süreç devlet mülkiyeti, yani miri mülkün gittikçe daralması ve ferdiyetçi bir toplumun ortaya çıkmasıyla sonuçlanmıþtır.

Karpat bu eserinde; Osmanlı sosyal yapısının yüzyıllar boyu geçirdiði evrim ile modernleþmenin yaþandıðı 18. ve 19. yüzyıllarda oluþan sosyal yapı deðiþikliklerinin nitelik bakımından birbirinden nasıl ayrıldıðını tüm detaylarıyla anlatmaktadır. Osmanlı Devleti'nde sosyal yapı deðiþikliklerini tarihî bir çerçeve içinde ele alan bu çalıþma; 19. yüzyıldaki ıslahat giriþimlerinin, devlet yapısındaki deðiþikliklerin ve nüfus hareketlerinin birbirini nasıl etkileyerek yeni bir toplumsal yapıyı oluþturduklarını tüm detaylarıyla incelemektedir.