Beschreibung

Bu kitap yolu bir þekilde 'çiftlik' ve genellikle bu toprakları tasarrufunda bulundurmuþ 'âyan' ile kesiþen tarihçilerin bir araya gelmesiyle ortaya çıktı. Toplantılarda konuþtukça, çalıþmalarımızı paylaþtıkça çiftlik ve âyan literatürünün bizi katı hatları ile sınırlandırdıðını, sadece örnek araþtırmaya deðil yeni sorular da sormaya ihtiyacımız olduðunu fark ettik. 'Çiftlik tartıþması' ve 'âyanlar çaðı'nın dıþında, toprak ve toprak sahiplerine yönelik yeni bir söylem geliþtirmek mümkün müdür? Baþka bir deyiþle, Osmanlı İmparatorluðu'nda belirli bir coðrafyayla kısıtlanmıþ 'çiftlik' ve belirli bir döneme hapsedilmiþ 'âyan' kavramları nasıl esnetilebilir? Bu esneklik Osmanlı taþra toplumunun sınıflı yapısına dair neler söyleyebilir? Bu yapıda hukukun imkânları ve bazen de boþluklarından kim faydalandı? 18. yüzyıldan 19. yüzyıla geçerken Tanzimat Dönemi'nin habercisi olduðu merkezileþme anlatısının silikleþtirdiði âyan nasıl eþraflaþtı? Bu kesimin toprakları üzerindeki iddiaları baþkalaþım geçirirken bu toprakları iþleyen köylüler ve geçimleri için verdikleri mücadele nasıl deðiþti? Nitekim, Osmanlı Devleti, anlatılageldiði üzere, sipahisini sürekli denetleyen, çift-hane sistemine direnç saðlayıp çiftlikleþmeye karþı koyan, kısaca küçük köylüsünü koruyan bir devlet miydi? İmparatorluðun farklı coðrafyalarından örnekleri bir araya getiren akademisyenler 'çiftlik' ve 'âyan'a iliþkin geniþ literatürün sorduðu dar soruların ötesine geçen bir perspektifle, imparatorluk sathında toprak ve toprak sahipliði arasında daha doðrudan bir iliþki kurma peþinde. Bu hâliyle 'çiftlik' ve 'âyan' kavramını klasik Osmanlı tarihçiliðinin sınırladıðı coðrafyadan kurtaran bu kitap, iktisadi ve toplumsal tarih meraklılarına, yeni cümleler, farklı kaynaklar ve ezber bozacak bir bakıþ açısı vaat ediyor.