Beschreibung

Tarım kooperatifleri Türk tarımsal yapısı için uygun bir model midir? Yoksa tarımsal iþletmelerinin çoðunluðunu küçük iþletmelerin oluþturduðu ve iþletmelerinin arazileri parçalı yapıdaki tarımsal yapımız, yeni bir örgütlenme modeline muhtaç mıdır? Ülkemizde 10 kiþi, 1 kiþinin iþleyeceði araziyi iþlemektedir; 1 kiþi de tarımsal üretim yapabilmek için 5 kiþilik iþ yapmaktadır. Türkiye'de tarımsal örgütlenme politikası olarak benimsenen kooperatifler, bu iþletmelere ürünlerinin satıþı veya girdi temini konusunda ekonomik destek saðlamakta ve hizmet sunmaktadır. Ancak zaten sorunlu olan iþletmeleri bir araya getirerek onlara hizmet sunmak, onların ürünlerini piyasa fiyatı üzerinde satın almak veya onlara piyasa fiyatının altında girdi temin etmek sorunu çözmemektedir. Örneðin Türkiye'de 1 traktör kullanılarak iþlenebilecek arazi için 10 traktör kullanılmaktadır. Kooperatif, traktörü piyasa fiyatının altında iþletmeye saðlıyor olsa bile girdi miktarının yüksek olması, maliyeti yine yükseltmektedir. Aynı þekilde iþletmenin ürettiði ürünü piyasa fiyatının üzerinde satmak, girdi maliyeti yüksek olan üretim süreci nedeniyle istenen faydayı saðlamaktan uzak kalmaktadır. Bu sebeple, Türkiye'de tarımsal örgütlenmede öncelik, örgütlenmenin yapı taþı olan tarımsal iþletmelerin yapısal sorunlarını giderecek ve adeta bu sorunları giderilmiþ ekonomik büyüklüðe sahip tarımsal iþletmeler yaratacak bir modelin benimsenmesi olacaktır. Bunun için de kiþisel öðelerin öne çıktıðı örgütlenmelerden ziyade, parçalanmıþ arazileri sermaye olarak gören ve örgütleyen modele ihtiyaç vardır. Bu ancak bir sermaye ortaklıðı olan anonim ortaklıklarla yapılabilecektir. Çiftçi Tipi Anonim Ortaklıklar, Türk tarımında yapısal bir sorun olan tarımsal iþletmelerin küçük ve parçalı yapısına, kooperatiflerin bir çözüm olamayacaðının altını çizerek, anonim ortaklıkların kurum ve ilkeleri aracılıðıyla ve topraðın doðal varlık niteliðini ve çiftçinin sosyoekonomik durumunu ön planda tutarak ekolojik ve ekonomik anlayıþla, çözüm olarak önerilmiþtir.