Beschreibung

Kanun koyucu, Cumhuriyet savcısını suç haberini alır almaz hemen iþin gerçeðini araþtırmakla görevlendirmiþ olup, yapılan araþtırma faaliyeti sonucunda yeterli þüphenin varlıðı durumunda savcıyı iddianame düzenlemekle yükümlü kılmıþtır. Bu durum, "kamu davasının mecburiliði ilkesini" kabulün bir sonucudur. Ancak suç teþkil eden her fiil bakımından kamu davasının açılması, yargılama makamına altından kalkamayacaðı bir yük yüklemektedir. Suçların hiçbir kritere tabi kılınmaksızın yargılama makamı önüne taþınması çok fazla emek ve zaman israfına neden olabilmekte ve daha aðır cezayı gerektiren fiillerin yargılanmasına, kovuþturma makamının gerekli dikkat ve zamanı ayıramamasına yol açabilmektedir. Ayrıca günümüz ceza adalet sistemlerindeki temel yaklaþım, bireyi olabildiðince infaz kurumu dıþında tutmak, bireyin sosyal izolasyona tabi kılınmasını engellemek ve bireye ikinci bir þans vermek üzerine kuruludur.
Ülkemizde de kanun koyucu, her ne kadar kamu davasının mecburiliði ilkesini kabul etmiþ olsa da yukarıda belirtilen gerekçelerle, cezai uyuþmazlıkların yargılama makamı önüne taþınmaksızın soruþturma aþamasında sonuçlandırılabilmesini saðlayan çeþitli kurumlara mevzuatımızda yer vermiþtir. Cumhuriyet savcısı, bazı suçlar bakımından kamu davasının açılması hususunda takdir yetkisini kullanmak suretiyle kovuþturmaya yer olmadıðı kararı verebilecektir. Cumhuriyet savcısı ayrıca diðer bazı suçlar bakımından ise seri muhakeme, uzlaþtırma, önödeme gibi kurumları uygulamak suretiyle, cezai uyuþmazlıkları soruþturma aþamasında sonuçlandırabilecektir. Cumhuriyet savcısı kendisine takdir yetkisi tanınan hallerde fiil ve fail hakkında kamu davası açıp açmamak hususunda seçim hakkına sahip iken, seri muhakeme, uzlaþtırma, önödeme gibi kurumlar bakımından söz konusu kurumların özel þartlarının somut olayda var olup olmadıðını deðerlendirme yetkisine sahiptir. Bu sebeple Cumhuriyet savcısının belirtilen kurumlar bakımından sahip olduðu yetkinin takdir yetkisi deðil, deðerlendirme yetkisi olduðunu kabul etmek gerekir.
Kitapta; Cumhuriyet savcısının, soruþturmayı kamu davası açmaksızın takdir ve deðerlendirme yetkisini kullanmak suretiyle sonlandırma yetkisine sahip olduðu durumlar açıklanarak, okuyucunun ilgisine sunulmuþtur.