Beschreibung

Uygarlık kavramı, çoðu zaman 'kültür' kavramı ile eþdeðer bir þekilde kullanılmaktadır. Ne var ki bu iki kavram aslen eþ anlamlı deðildir. Ziraat sözcüðü ile akraba olan 'kültür' kelimesi Latince 'Colere' fiilinden türemiþtir ve 'ekip biçmek, topraðı iþlemek' gibi anlamlar taþımaktadır. Uygarlık kelimesi ise 'yurttaþ' (civis) ve 'devlet' (civitas) ile aynı kökten gelmekte, 'kentlilik, kentte yaþam ve kent kuralları' gibi anlamları taþımaktadır. Kelimelerin tarihsel kökenine bakıldıðında dahi uygarlık kavramının kültürü de kapsayan bir küme olduðu ve kültür kavramının ötesinde bir unsur olduðu anlaþılmaktadır.

Kavramların günümüzdeki anlamları incelendiðinde bu fark daha belirgin olarak göze çarpmaktadır. Örneðin Alfred Weber'e göre uygarlık 'uygulamalı teknikler bütünü ve doða üzerinde etki meydana getiren araçların toplamı' olarak tanımlanabilir; kültür ise 'normatif ilkeler; deðerler ve idealler, tek kelimeyle zihniyettir.' Kültür, bilinçli deðil, kendiliðinden öðrenilir. Nesilden nesle doðal yollarla aktarılır, alıþkanlık haline gelir, deðiþime kapalıdır, tutucudur, zamanla katılaþır ve fanatikçe savunulur. Uygarlık bu þekilde inþa edilemez, geliþtirilemez ve savunulamaz. Onun bir bilinci ve amacı olmalıdır. Kültür kendini korumaya odaklıyken uygarlık, geliþmek ve deðiþime açık olmak zorundadır. Kültür duygulara, anılara ve geçmiþe dayanır; uygarlıkta ise rasyonellik ve gelecek planları devrededir.

Bu noktada uygarlıðın ölçülebilir bir kavram olduðu söylenebilir, ancak kültür için aynı þey söz konusu deðildir. Geliþmiþ ve geliþmemiþ kültürlerden söz etmek anlamsızdır. Mozart'ın müziðinin Afrika müziðine tercih edilmesi veya tam tersi, insanların beðenileri ile ilgili bir tutumdur. Uygarlık ise ölçülebilir ve kronolojik bir sıraya yerleþtirilebilir. Örneðin, Mezopotamya ve Mısır sanatının estetik yanlarını karþılaþtıramayız, ancak her iki uygarlıðın mimari, takvim ve matematik hesaplamalarındaki baþarılarını karþılaþtırmak mümkündür. Dolayısıyla uygarlıklar arasında bir tür 'geliþmiþlik'ten bahsetmek mümkündür.
Bu baðlamda, elinizde bulunan kitapta uygarlıðın ölçülebilir özelliklerinden hareketle bir 'uygarlık tarihi kronolojisi' aktarılmıþtır. Prehistorik dönemlerden baþlayıp 19.yüzyıla dek dünya uygarlıklarının geliþim süreci, kültürün uygarlıða ve uygarlıðın kültüre olan etkileri, bilim, sanat, mimari gibi unsurların tarihsel geliþimi gibi konulara deðinilmiþ ve bu unsurların uygarlık tarihi üzerindeki etkileri ele alınmıþtır.