Beschreibung

Müctehid imamlarımız yalnızca birer bilgi küpü deðillerdi, ilimde zirve oldukları gibi, ibadette, ahlakta, zühd ve takvada ve ahiret endiþesi taþımada da en önde idiler. Yaþadıkları dönemde kendilerinden daha âlim kimse olmadıðı gibi ibadete daha düþkün kimse de yoktu. Onları bu hale getiren ilimleri idi. Nitekim Rabbimiz onların bu hâlini þöyle tarif etmektedir: 'Allah'ın kulları arasında, O'ndan korkan, ancak âlimlerdir.' (Fâtır, 28)

Yezîd b. Hârûn'dan rivayet edildiðine göre þöyle demiþtir: 'İmam-ı Âzam'dan daha âlim, daha zahid ve daha takva sahibi bir kimse görmedim. Bir kimse İmam Âzam gibi takva sahibi olmadıkça bir kimseye fetva vermek helâl olmaz…'

İmam Âzam bir meselede zorlukla karþılaþıp çözemezse tövbe ve istiðfar edip, bir günah iþlemiþim ki bu müþkil bana arz oldu, der ve kalıp iki rekât namaz kıldıktan sonra o mesele kendisine keþfolur (açılır) ve böylece o müþkil ortadan kalkardı.
Fadl b. İyaz, İmam Âzam'ın bu durumunu duyunca aðlayıp, bu durum onun günahının azlıðındandır. Çünkü herkese böyle bir inkiþâf olmaz, derdi.

Talebesi İmam Muhammed þunları söylemektedir: 'Ebu Hanife, zamanında tekti. Onun dünyadan ayrılması, ilimde, fıkıhta, itikatta, takvada ve Allah için tercihte etmede dað gibi olan birinin ilim ve fıkhıyla birlikte yeryüzünü terk etmesi demektir.'
Talebesi İmam Ebu Yusuf: 'Allah'a yemin olsun ki haramlardan kaçınmada çok titizdi. Dünyaya önem vermez insanlarla oturup kalkmazdı. Çoðu zaman sükût eder, düþünürdü. Devamlı tefekkür ederdi. Aðzından malayani laflar çıkmaz, boþ konuþmazdı. Soru sorulduðunda cevabı biliyorsa o anda hemen verirdi. Ben onu hep kendini ve nefsini itham eden, insanlar yerine kendi nefsinin terbiyesiyle meþgul olan biri olarak bildim. Herkes hakkında hayırdan baþka bir þey konuþmazdı.'

İbrahim b. Amr'dan rivayet edildiðine göre, İmam Azam Hazretleri son derece feraset sahibi (ileri görüþlü) idi. Talebelerinden Dâvud-i et-Tâi hakkında: 'Bu talebem çok abid biridir, insanlardan uzakta yaþayacak ve gece-gündüz ibadette bulunacak.' Demiþti. Gerçekten de öyle oldu.

İmam Abdullah b. el-Mübarek: 'Ebu Hanife'den daha çok Allah'tan korkan birisini görmedim.' demektedir. Abdurrezzak b. Hemmam: 'Ebu Hanife'ye her rastladıðımda gözlerinde ve yüzünde aðlama izlerini görürdüm.' Hasan b. Muhammed: 'Ebu Hanife'ye bakan kiþi ibadete olan düþkünlüðünden, zayıflayan vücudu ve sararan yüzünden ötürü O'na acırdı.' Zahidlerden Davut et-Tâi: 'O, gece yürüyüþüne çıkanların kendisiyle yol bulabilecekleri bir yıldız gibidir. Müminlerin gönüllerinde taht kuran önemli bir þahsiyetti.'