Beschreibung

Doðu Akdeniz'de stratejik konumu nedeniyle, tarih boyunca devletlerin egemenlik kurmak istedikleri bir ada olan. Kıbrıs, tarihî ve coðrafi baðları nedeniyle Türk dıþ politikasının da temel konularından biri olmuþtur. Yunanistan'ın Kıbrıs'ı ilhak etmek istemesi ve Rumların da Yunanistan'la birleþme arzusu nedeniyle Türkiye, Kıbrıs üzerindeki tarihî ve hukuki haklarına uygun bir dıþ politika belirlemiþtir. Kıbrıs'ın Yunanistan'a baðlanması hayali, Yunan ve Rum milliyetçileri tarafından Enosis adıyla bayraklaþtırılmıþtır. 1571'den 1878'e kadar Osmanlı topraðı olan Kıbrıs, 1960 yılına kadar ise İngiltere idaresinde kalmıþtır. İkinci Dünya Savaþı sonrasında Yunanistan ve Kıbrıs Ortodoks Kilisesi öncülüðünde yürütülmüþ olan Enosis faaliyetleri ile EOKA'nın silahlı eylemlere baþlaması, Ada'da emniyetsiz bir ortama neden olmuþtur. Türkiye, Yunanistan ve İngiltere arasında yapılmıþ olan görüþmeler neticesinde 1959 yılı Þubat ayında Zürih'te ve Londra'da anlaþma saðlanmıþ, Rum ve Türk toplumlarının nüfusları esas alınarak müþterek ve denge esaslı bir Kıbrıs Cumhuriyeti kurulması kararlaþtırılmıþtır. 16 Aðustos 1960'ta fiilen kurulmuþ olan ortak devlet, Kıbrıs tarihinde farklı bir yönetim denemesi olmuþtur. 21 Aralık 1963'te baþlayan ve Kanlı Noel olarak tarihe geçen Rum saldırıları nedeniyle Türkler, canlarını korumak amacıyla evlerini ve mallarını terk etmek zorunda kalmıþlardır. Yunanistan destekli Rum saldırıları 1964 yılında da devam etmiþ, ortak Kıbrıs Cumhuriyeti'ni ise iþlemez hâle getirmiþtir. Bu çalıþmada, Türk dıþ politikası baðlamında 1965 yılı baþına kadar Kıbrıs'la ilgili geliþmelerin detayları yer almaktadır.