Beschreibung

Otonom Silah Sistemleri: Bir Uluslararası Hukuk İncelemesi Uluslararası hukuk ne kadar hukuk? Sahi, uluslararası hukuk var mı? Pek bir etkisiz deðil mi? Uluslararası hukukçuların sürekli maruz kaldıkları bu gibi soruların sayısını arttırmak elbette mümkündür. Bu çalıþma uluslararası hukukun varlıðı veya etkinliði ile direkt olarak ilgili deðildir. Bununla beraber, uluslararası hukukun varlıðını sorgulatan ve genellikle de yapanın yanına kâr kalan þiddet eylemlerinin artmasına neden olabilecek bir geliþmeyi incelemek, hukuken ele almak amacındadır. Dikkat çekici mahiyeti gereði, uluslararası hukukun varlıðını dahi sorgulatan birtakım ihlallerin gözlendiði, hem de maalesef sıklıkla yaptırımsız kaldıðı, kuvvet kullanma genel alanına iliþkin bir çalıþmadır. Bu geliþme ise uzunca bir süredir devam edegelen otonom silah sistemleri tartıþmalarıdır. Bu, çok kutuplaþtırıcı bir tartıþma olarak kendisini göstermiþtir. Bir tarafta uluslararası sivil toplum örgütlerinin öncülük ettiði yasaklama yanlısı bir kampanya; diðer yanda ise büyük bir hızla otonom sistemleri geliþtiren devletler, güçlü devletler! Þu an için nihaî bir sonuca ulaþılmıþ deðildir, tartıþma devam etmektedir ancak meselenin hangi noktaya evrileceði ve nerede duracaðı, gelecek uluslararası siyaset dünyasında þiddetin derecesinin belirlenmesi/sınırlandırılması ile yakından ilgili olacaktır. Kanaatimizce, bu silahların herhangi bir kısıtlama vs. olmadan önü açılırsa, bunlar güçlü devletler arasında dengeli, istikrarlı bir alan yaratırken; güçsüz devletlere karþı þiddet kullanımını kolaylaþtıracaktır. Bu ise sömürü, tehdit ve þiddetin artmasından baþka bir anlam taþıyamaz. Konunun bir baþka hususiyeti de bir uluslararası hukuk metninin çıkması veya çıkmamasına iliþkin tartıþmaların canlı bir þekilde gözlemlenmesi olanaðının bizlere tanınmasıdır. Bu, þüphe yok ki hukukun yaratılma sürecine iliþkin deðerli bir tecrübedir. Hukuka ait idealist yaklaþımlarımızı reelpolitik vasıtasıyla zenginleþtiren; siyaset/hukuk dikotomisini yıkarak siyasetin belirleyiciliðini öðreten süreçler esasen yaþanmaktadır. Bunların her biri çok kıymetli kazanımlardır. Konuyu incelerken elbette uluslararası hukukun metodolojik sınırlamalarını kabul ederek incelemeye devam edeceðiz. Ancak hukukun siyasal mahiyetini ve uluslararası hukukun devletler eliyle veya katılımı ile yaratılan, geliþtirilen bir normatif alan olduðunu da aklımızda tutmaya çalıþacaðız. İncelemem esnasında bana destek olan kıymetli meslektaþlarıma teþekkür etmek isterim. Mustafa Can SATİ, Adem ÖZER, İsmet BAÞKAYA bana çok deðerli kaynakları göndermiþlerdir. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Hukuk Anabilim Dalı'nda beraber uyumla çalıþtıðımız Prof. Dr. Elif UZUN, Ar. Gör. Mukaddes KORKMAZ SÜRER, Dr. Figen TABANLI ve Dr. Nergiz EMİR'e de destekleri için teþekkür etmeliyim. Yine, Prof. Dr. İbrahim KAYA ve Prof. Dr. Recai DÖNMEZ ile Dr. Olcay IÞIK ve Dr. H. Derya ORMANO?LU'na ilgileri için müteþekkirim. Tam da burada hususan Dr. Bahadır Bumin ÖZARSLAN'a örnek insanlıðı ve ciddi akademisyenliði için þükranlarımı arz etmek de þahsî bir borcun keyifli bir ifası olacaktır. Basım aþamasında özverili çalıþmaları ile bütün problemleri kolaylıkla çözen Nisan Kitabevi çalıþanlarına ve özellikle de Ahmet ÇELİK'e teþekkürlerimi sunuyorum. Önce refik demiþler! KARAASLAN ve KARAKOCALI aileleri, bu süreçte desteklerini en çok hissettiðim insanlardı. Sayelerinde süreçten daha az yıpranarak çıktıðımı hissediyorum. Elbette her þeyimi aileme borçluyum. Onlardan çaldıðım zamanlar için kendilerine bir de özür borçluyum, elbette. Zeynep, Nilüfer ve Güzin! İyi ki varsınız! Bu kitap dürüst bir çalıþmanın ürünüdür. Ancak mükemmel olmadıðının da farkındayım. Bütün bu desteklere raðmen metinde kalan her türlü hata elbette þahsıma aittir. Faydalı olması en samimi dileðimdir. 03 Þubat 2022, Odunpazarı, Eskiþehir Doç. Dr. Gökhan Güneysu