Beschreibung

"Sað radikalizmin burada bahsettiðim hilelerini kati bir þekilde belirlemek, her birini sözünü hiç esirgemeden adlandırmak, eksiksiz betimlemek, her birinin içerimlerini iyice tarif etmek ve böylece kitlelere bu hilelere karþı baðıþıklık kazandırmak için çaba göstermek gerekir. Çünkü nihayetinde hiç kimse aptalın teki olmak istemez. Ve bütün bunların nihayetinde devasa bir psikolojik istismar tekniði, devasa bir psikolojik kazıklama olduðu da açıkça gösterilmelidir."

Adorno'nun bu sözleri 1967 yılına ait. "Yeni Sað Radikalizmin Veçheleri" baþlıklı konferans metninden. Bu kitaba, yakından ilgili daha erken bir konferansını, 1954 tarihli "Geçmiþin İþlenmesi Ne Demektir?" metnini de ekledik. Bu iki yazısında Adorno savaþ sonrası dönemde demokratik ortak temsil ile sermayenin yoðunlaþma eðilimi arasındaki yapısal karþıtlıðın devam ettiðini, bu nedenle milliyetçi ve faþist hareketlerin sürdüðünü vurgular, onlardan "kendi kavramsal içeriðinin hakkını bugüne kadar tam anlamıyla verememiþ bir demokrasinin yara izleri" olarak söz ederek, radikal sað propagandanın baþvurduðu hileleri ve yenilginin toplumda yol açtıðı narsisist incinmenin izlerini ele alır.

Bu hikâyedeki her þey tekinsiz biçimde tanıdıktır. Uzun yıllar önce ve Alman deneyimi üzerine yapılmıþ bu konuþmaların günümüz için ve sadece Türkiye gibi demokrasi olmayan ülkeler için deðil, Avrupa ülkeleri ve ABD için de geçerli olmasında, evet, çok ürkütücü bir yan var — ama diðer yandan bu genellik faþizmin süregiden dünya düzeninin bir ürünü olduðunu da açıkça gösteriyor.