Beschreibung

Molla Sadrâ, klasik dönem İslam felsefesi geleneðinin en kapsamlı örneklerinden birini sunduðu Esfâr adlı eserinin dördüncü ve beþinci ciltlerini 'tabiat bahisleri'ne ayırmıþtır. Dördüncü ciltte arazların durumlarını ayrıntılı bir þekilde, cevherlerin durumlarını ise genel hatlarıyla inceledikten sonra elinizdeki beþinci ciltte cismânî cevherlerin hükümlerini ayrıntılı bir þekilde ele almıþtır. Molla Sadrâ için elinizdeki cildin temel gayesi, cisimlerin hakikatinin nasıl gerçekleþtiðini ve cisimleri oluþturan temel bileþenlerin yani cisimleri oluþturan kurucu unsurların ne olduðunun tespit edilmesi olmuþtur. Bu ciltte öncelikle kelâmcıların cevher-i ferd görüþü çok sayıda delille iptal edilmiþ, daha sonra buna binaen heyûlâ ve sûretin iki ayrı cevher olarak varlıðı, bu ikisinin birleþimiyle ise cismin üçüncü bir cevher olarak varlıðı ispatlanmıþtır. Sonrasında ise heyûlâ ve sûret arasındaki iliþkinin hakikati ve keyfiyeti üzerinde durulmuþ ve cismânî âlemin iþleyiþinin metafiziksel temelleri analiz edilmiþtir. Molla Sadrâ, önceki ciltlerde olduðu gibi bu ciltte de konuyla alakalı klasik dönemdeki çeþitli felsefî ekollerin temel tartıþmalarını ve argümanlarını sistematik bir þekilde sunmakla kalmamıþ, konuları kendi felsefesi çerçevesinde daha sistematik bir hâle getirerek kendi analizlerini de doyurucu bir þekilde esere eklemeyi baþarmıþtır.