Beschreibung

Dâvûd el-Kayserî, hem genel anlamda Türk düþünce tarihinin,
hem de özel anlamda Osmanlı Devletinin kuruluþ
devri düþünce tarihinin en önemli simalarından birisidir. Düþünce
tarihimizin geleneksel ilimler sınıflamasının tabirlerini
kullanarak ifâde edecek olursak Dâvûd el-Kayserî hem dinî
hem de aklî ilimlerde derin bir vukufiyete sahip bir düþünürdür.
Genel olarak vahdet-i vücûdçu tasavvuf anlayıþına baðlılıðından
dolayı bir mutasavvıf olarak görülür ise de o aynı zamanda
büyük bir filozoftur. Bugün biz onu sûfî filozof olarak
nitelersek, bu daha doðru bir niteleme olur.
Dâvûd el-Kayserînin tarihin sayfalarında unutulmuþ
bir düþünür olduðu söylenemez; o kendi zamanından itibaren
dar bir çevrede de olsa her zaman gündemde olmuþtur;
özellikle vahdet-i vücûd düþüncesi ve İbnül-Arâbi ile
ilgilenenler aynı zamanda onunla da ilgilenmiþlerdir. Türk
düþünürlerden baþka ileride de anlatacaðımız gibi İranlı ve
Arap düþünürlerine de etkisi olan Dâvûd el-Kayserî, özellikle
kendine özgün tasavvufî ve felsefî kavramlarla ve düDâvûd
el-Kayserî
10 11
þünceleriyle gerçekten üzerinde durulması gereken bir düþünürümüzdür.
Dâvûd el-Kayserî, geçmiþte ve günümüzde onu vahdet-i
vücûd düþüncesini anlamak için sınırlı bir açıdan ve özellikle
Fusûs þerhi eseri ile okuyup deðerlendirdiklerinden tam bir
deðerlendirilmeye tâbi tutulamamıþtır. Herkes onu genelde
İbnül-Arabîyi anlamak için okuduðundan, onu sadece vahdet-i
vücûdu sistemli bir þekilde anlatan düþünür olarak görmüþtür.
Oysa hemen hiç okunmadıðını sandıðımız özgün eserleri,
hatta þerh türü eserlerinde var olan fakat pek fazla bilinmeyen
düþünceleriyle Dâvûd el-Kayserî, İbnül-Arabîden daha özgün
ve önemli bir düþünürdür. Biz burada onu tanıtırken, özellikle
daha çok bu yönüne aðırlık vermeye çalıþacaðız.