Beschreibung

Vesilecilik, İslam dünyasında ve Avrupa'da yüzyıllarca entelektüel gündemi belirlemiþ bir teori. Avrupa'da Orta Çað'dan modern döneme geçiþte ciddi etkisi olan ve modern Batı felsefesindeki tartıþmaların merkezinde yer alan bu teori, felsefe tarihini anlamada kritik öneme sahip olmasına raðmen günümüzdeki anlatılarda neredeyse hiç geçmez. Etkin nedenselliði yalnızca Tanrı'nın kudretine veren, ancak yaratmayı belli bir düzen içinde vesile nedenlerle açıklayan vesilecilik, Batı'da Augustine'e kadar geri götürülebilir. İslam düþüncesinde özellikle kelâmcılar tarafından geliþtirilmiþ ve İbn Rüþd, Musa b. Meymûn, Aquinas gibi figürlerce Avrupa'ya aktarılmıþtır. Descartes'ın metafiziðinde izlerine rastlanan bu teori, Malebranche, Geulincx ve Cordemoy tarafından sistematik hâle getirilmiþtir. Malebranche'ın etkisiyle Berkeley, Hume, Jonathan Edwards, Leibniz, Locke ve Fontenelle gibi filozoflar vesilecilikten etkilenmiþ ve bu teoriye getirdikleri eleþtirilerle kendi görüþlerini geliþtirmiþlerdir.

Vesilecilik üzerine hazırladıðımız derlemenin ikinci cildi, vesileciliðin Batı felsefesinde göz ardı edilen önemini açıða çıkaran temel metinleri içermekte ve yeni bir felsefe tarihi yazımının gerekliliðine iþaret etmektedir.