Beschreibung

Dönüþüm

Gregor Samsa bir sabah yataðında huzursuz düþlerden uyandıðında kendini dev bir böceðe dönüþmüþ olarak buldu. Kabuklu sert sırtının üzerinde yatıyor, baþını birazcık yükselttiðinde, kayıp düþmek üzere olan yorganın tepesinde zar zor tutunduðu kahverengi, bombeli ve yay þeklinde þeritlerle bezeli karnını görüyordu. Gövdesine göre acınacak incelikteki pek çok bacaðı gözlerinin önünde çaresizlikle titreþiyordu.

Bu sarsıcı, tuhaf cümlelerle baþlayan Dönüþüm, keskinliði ve yalınlıðıyla Kafka'nın edebi yoðunluðunu en iyi anlatan eseridir.

Palto

Önüne ne pahasına olursa olsun ulaþacaðı bir hedef koyan insanlar gibi kendini þimdiden daha hayat dolu hissediyor, karakteri güçleniyordu. Yürüyüþünde ve hareketlerinde kararsız ve ikircikli ne varsa gitmiþ, gözlerinde yeni bir ateþ parlamaya baþlamıþtı. Hatta en cüretkar hayallerinde bazen paltosuna sansar kürkü bir yaka diktirmeyi bile kurar olmuþtu.

Küçük adamın çektiði sıkıntılar, maruz kaldıðı eþitsizlik ve acılar bu uzun öykünün baþkahramanı Akakiy Akakiyeviç'in hayatı üzerinden yalın bir gerçekçilikle anlatılıyor. Böylesi bir anlatım, her ne kadar dönemin Çarlık Rusya'sında büyük tepki alsa ve Gogol, Rus insanını aþaðılamakla suçlansa da, Rus edebiyatında büyük bir çıðır açıyor.

Hepimiz Gogol'un Palto'sundan çıktık.

Fyodor Dostoyevski

Gogol'un Palto'da sergilediði sanat, paralel doðruların kesiþmekle kalmayıp, solucan misali kıvrılabileceklerine, karmakarıþık hâle gelebileceklerine iþaret eder.
Vladimir Nabokov, Nikolay Gogol

Peter Schlemihl'in Olaðanüstü Öyküsü

Sevgili dostum, insan bir kere düþüncesizlik edip doðru yoldan ayrılırsa, onu hep aþaðıya, daha aþaðıya çeken baþka yollara da sapar; gökyüzünde ona yön gösterecek bir yıldız araması da boþunadır; zira çaresi yoktur, yokuþ aþaðı gidecek ve intikam tanrıçasına kurban olacaktır.

Modern insanın çaresizliðinin masallara özgü bir üslupla aktarıldıðı Peter Schlemihl'in Olaðanüstü Öyküsü, sonsuz bir servet elde etmek adına Þeytan'a gölgesini satan Peter Schlemihl'in diðer insanlar tarafından aþaðılanıp dıþlanmasını anlatır. Adelbert von Chamisso'nun edebiyat tarihine damgasını vuran bu eþsiz hikayesi, aradan geçen iki yüzyıla raðmen hâlâ geçerliliðini koruyor.

Damgalanmıþ ve dıþlanmıþ bir adamın çektiði ızdırapların derin bir tasviri.

Thomas Mann

Köpeklerin Sohbeti

Talihsiz bir evlilik yüzünden hastaneye düþen bir teðmen hasta yataðında yatarken sokakta iki kiþinin konuþtuðunu duyar. Sohbetin çekiciliðine kendini iyice kaptıran teðmen konuþanların aslında hastanenin bekçi köpekleri olduðunu anlar ve bu mucizevi sohbeti kaðıda aktarır.

Bir süreliðine konuþma kabiliyeti kazanan iki köpek baþlarından geçenleri anlatırken insanlıðın derin mevzularına deðinirler: ahlak, yozlaþma, dedikodu, haset, talih, onur, sinsilik, tahakküm...

Cervantes'in yaþadıðı dönem ve ülke üzerine yoðun bir hiciv içeren bu uzun öyküsü, bütün bir insanlık tarihinin (ve muhtemelen geleceðimizin de) güzel bir eleþtirisine dönüþüyor.

Kâtip Bartleby

Kalabalıðını gördüðü, bildiði bir mekanın yalnızlıðının tek seyircisiydi o...

Dünya edebiyatının kült eserlerinden biri kabul edilen Kâtip Bartleby, bir avukatın Wall Street'teki hukuk bürosuna bir kâtibi iþe almasıyla baþlar. Bir süre sonra çalıþmayı ve hatta yaþamayı reddederek hakim düzeni ve en sarsılmaz inançları ters yüz eden Bartleby, dünyaya karþı takındıðı alıþılmadık tavrıyla avukatın elini kolunu baðlar.

Bartleby, bireyin sessiz bırakıldıðı ve itaate koþulduðu modern dünyada yapmamayı tercih ederek yaþayan sıradan bir kâtibin varoluþ nüshasıdır. Sorgusuz sualsiz kabullerin karþısına dikilmiþ sessiz bir isyan bayraðıdır. Özgürlüðü yeniden tanımlayan, tuðla duvara bakan bir masanın ardında tarihin baþka türlü yazıldıðı bir baþkaldırı hikayesidir.

Satranç

Stefan Zweig'ın intihar etmeden kısa süre önce kaleme aldıðı Satranç zulüm, saplantı, aklın gücü ve bu gücün yaratacaðı kötülükleri ele alan ve yayımlandıðından beri bütün dünyada büyük yankı uyandırmıþ bir klasik. Satranç tahtasının siyahı ve beyazı gibi iki kutbun -iyiyle kötünün, kibarla kabanın, insanla makinenin, akılla deliliðin, cehaletle bilginin, açgözlülükle kanaatkârlıðın- arasında, kendi içimizde bitmeyen bir satranç maçına devam eden bizim hikâyemiz...

New York'tan Buenos Aires'e giden bir gemide yolcular arasında Dünya Satranç Þampiyonu Mirko
Czentovic de bulunmaktadır. Kaba, vurdumduymaz, cahil, açgözlü bir insan olsa da Czentovic tam bir satranç dehasıdır. Gemidekiler kendisiyle maç yapmak isterler. Genç satranççı bu isteklerini geri çevirmez ve üst üste galip gelir, ta ki bir maç sırasında aðırbaþlı, çekingen bir yabancı ortaya çıkıp oyuna müdahale edinceye kadar. Bu yabancı uzun zamandır satranç tahtasına elini sürmediðini söylese de verdiði taktikler sayesinde maç berabere biter.

Aurelia

Yavas yavas aydınlanan belirsiz bir yeraltıdır uyku, burada golgeden ve gecenin icinden, arafı mesken tutmus, ciddiyetle hareketsiz duran soluk siluetler cıkagelir.

Nerval rüyaları bildiðimiz dünyayla gerçeküstü dünya arasındaki iletiþimi saðlayan bir vasıta olarak görür. Yazıları onun mantık ve tutarlılıkla kuvvetli baðını sarsan hayaller ve fantezilerle doludur. Bunun en önemli örneklerinden biri olan ve en önemli eseri kabul edilen Aurelia'da düþle gerçeklik, delilikle yaratıcılık arasındaki belirsiz, gizemli çizgiyi, kendi ruhsal deneyim ve arayıþlarından yola çıkarak inceliyor.
Fransız romantizminin önemli yazar ve þairlerinden, sembolizm ve gerçeküstücülük akımını olduðu kadar T. S. Eliot, Ahmet Hamdi Tanpınar, Charles Baudelaire ve Marcel Proust gibi pek çok yazarı etkilemiþ Nerval eþsiz ve zarif edebi üslubuyla saflık, kaybedilmiþ gençlik, kendini gerçekleþtirme ve güzellik ideallerini yansıtan imgeleri Aurelia'da buluþturuyor.

Beyaz Geceler

Hayalperest eski hayallerinin arasında, külleri karıþtırır gibi, soðumuþ yüreðini yeniden ısıtacak, onu yeniden hayata döndürecek bir kıvılcım arar boþ yere. Bulacaðı kıvılcımla sönen o güzel hayallerinin ateþini yeniden yakacak, kanını kaynatan, mutluluk gözyaþları döktüren müthiþ düþlerine tekrar kavuþacaktır.

Sekiz yıldır yaþadıðı St. Petersbur