Beschreibung

Felsefenin en eski ve temel sorularından biri olan 'Çokluk içinde birliði ve birlik içinde çokluðu saðlayan þey nedir?' sorusu, İbn Sînâ tarafından surete müracaatla cevaplanır. Deðiþim boyunca özdeþlik ve birliðini koruyarak bir þeye deðiþmez niteliklerini kazandıran suret; bu vasfıyla, 'Bir þeye özünü veren nedir?', 'Bilmek, neyi bilmektir?' ve 'Bir þey iyiliðini ve güzelliðini neyle elde eder?' sorularına cevap teþkil eder. Esasen Eflatun'dan Aristoteles'e, Aristoteles'ten Fârâbî'ye kadar birçok filozof için suret, İbn Sînâ'nın ona atfettiðine yakın anlamlara sahipti. Bununla birlikte terimi açımlamak üzere farklı filozofların ona dâhil ettiði yeni kavramsal bileþenler, suretle ilgili anlam geniþlemeleri ve daralmalarının yanı sıra iþlev dönüþümleri de meydana getirdi. Onu terim olmanın gücüne kavuþturan Eflatun'dan günümüze gelinceye deðin 'bir þeyi tanınır ve bilinir kılan ilke' anlamını korumaya devam eden suretle ilgili asıl dönüþümler; terimin fizik, kozmoloji, epistemoloji ve etik gibi alanlarda ifa ettiði iþlevlere temel teþkil edecek þekilde ontolojik seviyede kazandıðı yeni anlamlarla iliþkilidir. Bu bakımdan denilebilir ki, suretin ontolojisinde meydana gelecek bir deðiþim daima diðer alanlardaki iþlevlerini de dönüþtürecek bir yöne sahip olmuþtur.

Varlık tarzı ve yeri açısından bakıldıðında Eflatun için gayri maddî, bizatihi kaim metafizik ilkelere tekabül eden suretin Aristoteles'te maddî, tikel cevherlerle kaim fizik ilkelere dönüþünce Eflatun'daki kullanımına nispetle eþadlı bir söyleyiþ elde ederek yeni iþlevler kazanmıþ olması bunu gösterir. Terimin bu yolla ilerleyen kavramsal dönüþümler tarihinde Eflatun'dan sonra, Aristoteles'in ve Yeni-Eflatuncuların müdahaleleri önemli dönemeçlere karþılık gelir. İbn Sînâ'nın kendine özgü teorik ayrımlar etrafında terimi yeniden ele alma teþebbüsleriyle ortaya çıkan özgün suret teorisi, bu dönüþümler tarihi açısından