Beschreibung

Arnavut Ferid Paþa (1851-1914) Sultan Abdülhamid'in Konya valisi ve Jön Türk İhtilalinden önceki son sadrazamı. Avlonyalı ve Tepedelenli hanedanlarından bir asilzade, ateþ seli gibi üzerine gelen bir zamanda imparatorluðun kaderine dokundu. Yanya'dan Girit'e, Bosna'dan Hersek'e, Sofya'dan Diyarbekir'e, Malatya'dan Elaziz'e, Halep'ten Konya'ya, İzmir'den Kahire'ye, Lozan'dan San Remo'ya uzanan bir hayat hikayesi...

Arnavut olması kariyerinin bazen lehinde bazen aleyhinde iþledi. Farklı sadakatler ve kimlikler arasında savruldu, fakat kendi memleketi imparatorluktan koparken baþbakanlık teklif edildiði halde Osmanlı kalmayı tercih etti: "Ben bir Osmanlı devlet adamıyım, hayatımı kaderimi bu devlete baðladım. Arnavutluk'ta çalıþmam! Vaktiyle sadrazamlıðını yaptıðım Osmanlı Devleti'nin bugün ayrılmıþ bir cüzü üzerinde vazife alamam!"

Osmanlı coðrafyasının farklı köþelerinde hizmet eden bir imparatorluk adamı olarak hayat sürdüðü halde, unutulmuþ bir eski devir enkazı olarak yaban ellerde can verdi. Milli tarihler de adını unuttu. Ancak Ferid Paþa'yı tanımadan Arnavutluk davası, Makedonya meselesi, Osmanlı diplomasisi, vilayet idaresi, hâsılı Abdülhamid ve Meþrutiyet dönemleri yeterince anlaþılamaz. Osmanlı tarihinin son sayfalarını bu sefer bir insan hikayesinden okuyun.