Beschreibung

16 yüzyıldan 18 yüzyıl ortalarına kadar tarih sahnesinde kalan Safevî Devleti, Horasan'dan Balkanlar'a, Kafkaslardan Basra Körfezi'ne kadar geniþ bir coðrafyada hüküm sürmüþ, bugün dahi etkileri devam eden önemli bir tarihî figürdür. Tarih sahnesinde dinî bir tarikatın çekirdeðini oluþturduðu bu denli güçlü bir siyasî yapı; sıkça karþılaþılabilecek bir olgu olmadıðı için İran, Türkiye, Avrupa, Amerika ve Japonya'da Safevîler üzerine dikkat çekici bir akademik ilgi söz konusudur. Akademik ilgiye karþın mistik, cezbedici çekirdek ile bunun tarihî yansımaları alanyazında birtakım problemleri de beraberinde getirmektedir. Tarihî Azerbaycan'ın ve günümüz İran'ının Safevîlerle olan halef-selef iliþkisi, Türkiye'nin Osmanlı mirasından ve/veya mezhep yapısından kaynaklı kadim ötekilik durumu ve son olarak Müslüman olmayan ülkelerde -özellikle Batı'da- İslâm'ın heterodoks yüzünün siyasî temsilcisi olma vasfı, alanyazındaki girift yapıyı ve ideolojik önyargıları beslemektedir. Elinizdeki bu kitap, kronolojik bir siyasî tarih düzleminden ve ideolojik bakıþların yönlendirmelerinden sıyrılarak oluþturulmuþ, Safevî Devleti'nin, kendisinden önceki Türk devletleriyle (Karakoyunlular, Akkoyunlular vd.) olan etkileþimleri; idarî, ordu, etnik, kültürel ve ekonomik yapılar açısından nedensellik ilkesi doðrultusunda ele alınmıþtır. Safevî devlet yapısının varoluþsal süreci, bir süreklilik halinde, Safevî Tarikatı'nın tarihî geliþimi dikkate alınarak analiz edilmiþtir. Þah İsmail'den Tahmasb saltanatının ilk yarısına kadar olan dönem I. Dönem þeklinde adlandırılmıþ, Tahmasb'la baþlayan Kızılbaþlık'tan Þia'ya doðru evrilen inançsal dönüþüme ve devlet yapısındaki deðiþime ayrıca odaklanılmıþtır.