Beschreibung

Halkbilimi, doðumdan ölüme kadar insanların yaþamında yer alan maddi ve manevi bütün kültür öðelerini bilimsel olarak derleyen, araþtıran, deðerlendiren ve bunların sistematik bir açıklamasını yaparak insanlıðın kültür tarihini ve özellikle halk kültürünün genel geliþme kurallarını inceleyen, kültürler arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirleyip ortaya koyan, gerektiðinde de bu bilimsel sonuçları halkın yararına olacak biçimde düzenleyip halka aktaran bir bilim dalıdır. Halkbilimi insanların yaþadıðı kesimi ve çevreyi daha iyi tanımasını, yorumlamasını ve deðerlendirmesini saðlayarak halkın düþünce, duygu ve sezgisinin temeldeki karakteristiklerini yakalamasını saðlar. Halkbilimi, halk yaþamının temel dinamiklerini, töre ve geleneklerini, tutum ve davranıþlarını, yaratı ve becerilerini, sevgi ve beðenilerini inceleyip araþtırarak ulusal kültürün doðru bir biçimde iþlenmesine, deðerlendirilmesine ve yorumlanmasına önemli katkılarda bulunur. Halkbilimi ürünlerinde Anadolu insanının dünya görüþünü, yaþama biçimini, bireysel ve toplumsal sorunlarını görürüz. Türk halkbiliminin temel sorunlarını bütün boyutlarıyla ele alan ve çaðdaþ bir yaklaþımın yardımıyla kavrayıp çözüme vardıran, köklü ve bilimsel bir politikanın ana çizgileri de henüz belirlenmemiþtir. Halkbilimi, kültürel yaþamın bütününü inceleyen bir disiplindir. Kültürün sürekliliði kadar deðiþmesini ve bu deðiþmeye neden olan çeþitli etmenleri de çözümlemek temel amacıdır. Halkbilimi bir toplumun kültürünün temelini oluþturur. Halkbilimi kültürün geliþimine uyum saðlayarak zaman içerisinde deðiþikliðe uðrar. Halk yaþamını enine boyuna araþtırmada, bir ülke halkını oluþturan çoðunluðun ortak ve yaygın davranıþ kalıplarını, yaþama biçimini, belirli olaylar ve durumlar karþısındaki tavrını; çevresini ve dünyayı algılayıþını açıklamada; geleneksel ve törensel yaþamını düzenleyen, zenginleþtiren, renklendiren beceri, beðeni, yaratı, töre, kurum ve kurumlaþmayı göz önüne sermede; bir ucuyla geçmiþe, bir ucuyla da zamanımıza uzanan gelenekler, görenekler, âdetler zincirini saptamada; bu zincirin köstekleyici ya da destekleyici halkalarını tek tek belirlemede; bunlardan özgün ve çaðdaþ yaratmalar çıkarmada halkbilimin rolü ve önemi birinci derecededir. Bu kitapta Türk halkbiliminin kültürel deðiþim ve geliþim bakıþ açısıyla genel çerçevesi çizildikten sonra ürünlerinin tanıtılması amaçlandı. Birinci bölümde; halkbilimine genel bakıþ, ikinci bölümde; halk edebiyatı ve halkbiliminin kaynakları, üçüncü bölümde; halkbiliminde bazı terim ve
kavramlar, dördüncü bölümde; halkbilimi alan araþtırma teknikleri, beþinci bölümde; halkbilimi kuram ve yöntemleri, altıncı bölümde; Anadolu halkbilimini besleyen İslâmiyet öncesi inanç sistemleri - öðretiler - dinler, yedinci bölümde;halk kültüründe sosyal normlar, yaptırımlar ve davranıþ türleri, sekizinci bölümde; halk kültüründe geçiþ dönemleri (doðumevlenme - ölüm), dokuzuncu bölümde; halkbilgisi, onuncu bölümde; bayramlar, törenler, kutlamalar, on birinci bölümde; inanıþlar, on ikinci bölümde; oyun, çocuk oyunları, halk oyunları, on üçüncü bölümde; mutfak kültürü, on dördüncü bölümde; günümüzde kültürel deðiþim ve geliþimle yeniden
yapılanan halkbilimine genel bakıþ, on beþinci bölümde; halk kültürünü kümeleme kılavuzu ve alan araþtırması derleme soru örneklerine yer verildi. Halkbilimiyle ilgili olarak araþtırmacılar, bugüne kadar birçok önemli araþtırma yaptılar. Onlara þükran borçluyuz. Bu tür çalıþmalarda eksiklerin bulunması kaçınılmazdır. Alanla ilgili çalıþanların katkıları bize daha sonraki çalıþmalarımızda rehber olacaktır.