Beschreibung

Tarihte hükümdarlar, devletler, halk önünde ve düþman kuvvetler karþısın­da güç ve üstünlüðü kanıtlamak, onları etkilemek üzere birtakım olaðanüstü gösteri ve araçlara baþvurmuþlardır. Bu gösteriler için, 1520'lerde Babürþah, levâzım-i saltanat deyimini kullanır, Batı Hıristiyan dünyasında bunun karþılıðı regalia terimidir. Bu gösteriler, bazı hâllerde fantastik ölçülere ulaþır (sultanla­rın sarayları, maiyetleri, kıyafetler, vb.). Eski Türk devletlerinde, davula küvrük, mehterhâneye küvrükgâh deniyor­muþ. Davul çalma levâzım-i saltanat'ın en önemlileri arasındadır. Deðerli araþ­tırmacı Oðuz Elbaþ'ın çok yerinde ifade ettiði gibi, mehterhane devleti 'yönete­nin gücünü, hâkimiyetini' göstermek amacı güden bir iþleve sahiptir. Oðuz Elbaþ, bu eserde konuyu etraflı, derinliðine inceleyen yorulmaz bir araþtırıcı olduðunu göstermiþtir. Ondan öðreniyoruz ki göze, kulaða, ruha hitabeden tablhâne/meh­terhane, devlet için birçok hayatî iþlevi yerine getirmekte idi: Saray ile halk ara­sında iliþki kurmak, hükümdarın tahta çıkıþı, bayram, düðün gibi kutlamalar­da; yabancı hükümdar ve elçilerin kabul merasimlerinde þahâne bir gösteri ara­cı olmak; savaþ, göç ilânı gibi kitlesel hareketlerde iþaret vermek ve en önemlisi bir savaþ aracı olarak davulların gümbürtüsü, zillerin ve boruların tiz çıðlıkları ile saldırıda düþmanın moralini bozmak bu iþlevlerin baþındadır. Elimizdeki mehterhane tarihi, bir yandan da Osmanlı musikî tarihi ve tarihî musikî aletleri bakımından önemlidir. Osmanlı mehterhanesi ve Avrupa askerî bando ve musikîsi arasında karþılıklı etkiler ayrı bölümlerde iþlenmiþtir. Bu eserin en mükemmel ve en çe­kici özelliklerinin baþında, her konunun renkli nefis fotoðraflar ile belgelenmesi gelmektedir. Oðuz Elbaþ'ı kültür tarihimizi zenginleþtiren bu etraflı, güzel eser için içten kutlarım.