Beschreibung

İmam Kuþeyrî'nin tasavvufa dair bu risalesi, tasavvufun bir ilim olarak tesisinde önemli bir yere sahiptir. Eser üç ana bölümden müteþekkildir. Evvelemirde sûfîlerin temel inanç esasları ortaya konulmakta, baþlangıçtan Kuþeyrî'nin yaþadıðı döneme kadar yaþamıþ olan tasavvuf büyüklerinin terceme-i hâlleri iþlenmekte, sonrasında ise hâller ve makamlar çerçevesinde tasavvuf ilminin ıstılahları ele alınmaktadır.Yaþadıðı dönemde (h. 5, m. 11. asır) karþılaþtıðı ve kendilerini sûfî olarak vasfeden bazı grupların hâllerinden þikâyetçi olan Kuþeyrî, tasavvufun hakikatinin bu olmadıðını, bu kimselerin zahiren sûfî olarak görünüyor olmakla beraber gerçekte yolun büyüklerinin yaþam ve hâllerinden uzak düþtüklerini tespit etmekte ve bu tespitini temellendirme babında, toplam 83 büyük sûfî zâtın hayat hikâyelerini ve tasavvuf ilmine dair yol gösterici sözlerini iktibas etmektedir. Istılahların bir ilim için vazgeçilmez unsur olduðunu ifade eden Kuþeyrî, bu minvalde eserinin üçüncü ana bölümünde tasavvuf ıstılahlarını ayrıntılı bir þekilde hâl ve makamlar çerçevesinde anlatır. Kuþeyrî'nin tasavvuf ilmine dair telif ettiði bu Risâle'nin bir diðer önemli hususiyeti ise kanaatimizce müellifinin tasavvufu dıþarıdan gözlemleyen bir tabakat yazarı veya düþünce tarihçisi olmayıp bizzat bu ilmin içerisinde bulunması, Ebû Ali ed-Dekkâk gibi büyük bir sûfî þeyhin manevî terbiyesini görüp bu hâl üzere yetiþmiþ olmasıdır. Bu durum, Risâle'ye, tasavvuf ilmine giriþ ve bu alanın kavramsal ve tarihsel çerçevesine dair diðer çalıþmalarda bulunmayan bir önem ve hususiyet kazandırmaktadır.