Beschreibung

Türkiye, İkinci Dünya Savaþı'na fiilen katılmamıþ olsa bile savaþın yarattıðı koþullardan etkilenmiþtir. Milli Þef'in üstün diplomatik 'becerileri' ile atlatılan bu dönem, uzun yıllar gözden kaçan/kaçırılan bir miras bırakmıþtır: Varlık Vergisi... Elbette ulus-devlet ideolojisinin farklı bir veçhesi olarak deðerlendirilmesi gereken Varlık Vergisi uygulaması, devletin ulusal burjuvazi yaratmak konusundaki ısrarının bir yansıması þeklinde de okunabilir. Bunların yanısıra dönemin basınının olaya bakıþı, azınlıklar üzerinde estirilen terör, uygulayacıların da bir süre sonra kontrolünden çıkan geliþmeler, yaklaþık on altı ay süren köþe bucak temizlik harekâtı, bu uygulamadan arta kalanlar.

Varlık Vergisi uygulaması, Türkleþtirme politikalarının bir devamıdır elbette. Bir ötekileþtirme ve dahil etme politikasıdır. Servetin, Deli Dumrul usulü yeniden daðıtımıdır. Ancak bunlardan daha önemlisi fiilen olmasa bile manen bir devamlılık yaratmıþ olmasıdır. Türkiye'de 'kalan' azınlıklar ne yapmamaları gerektiði konusunda yeterli bilgiyi edinmiþlerdir. Toplumların neyi, nasıl anımsadıkları üzerine, tarihsel bir deneyim olan Varlık Vergisi uygulaması, toplumsal hafızanın üretilmesi açısından da oldukça önemli bir izlek sunmaktadır. Bu izlek, Türkiye toplumunun kendi tarihinde varolan böyle bir olay karþısında gözler ‘faltaþı' gibi kapalı kalabilmesidir.

Ayhan Aktar'ın kitabı yalnız bir vergi kanunu olarak deðil aynı zamanda bir Türkleþtirme politikası olarak da Varlık Vergisi uygulamasını incelemektedir. Varlık Vergisi uygulamasının yanısıra, bir anlamda bu uygulamaya kadar adım adım yükselen ‘homojenleþtirme'nin portreyi tamamlayan gölgelerini de ilave etmektedir, Türk- Yunan nüfus mübadelesi ve 1934 Trakya Yahudi olayları gibi. Lozan'dan İkinci Dünya Savaþı sonuna kadar devam eden ilk Türkleþtirme dalgasını resmetmektedir.