Beschreibung

Türk edebiyatının İslam medeniyeti kaynaklı biyografik türlerinden biri vefeyâtnâmedir. Vefat etmiþ ünlü kiþilerin yaþamlarını anlatan bu türün Türk edebiyatındaki en önemli örneklerinden biri 17. yüzyıl sanatçılarından Bursalı İsmail Belîð'in Güldeste-i Riyâz-ı İrfân adlı eseridir. Bu eser Bursa'da doðmuþ, ya da orada defnedilmiþ 555 meþhur þahsın biyografisini ihtiva etmektedir. Bu þahıslar arasında Osmanlı Devleti ilim, sanat, siyaset ve edebiyat dünyasının pek çok önemli siması bulunmaktadır. Osman Gâzî, Cem Sultan, Þehzade Mustafa, Emir Sultan, Açıkbaþ Þeyh Mahmud, Molla Fenârî, Süleyman Çelebi, Ahmed Paþa, Niyâzî-i Mısrî, Lâmi?î Çelebi Güldeste'de yaþam öyküsü anlatılan ünlü kiþilerden birkaçıdır. Biyografileri diðer vefeyâtnâmelere göre oldukça hacimli olan Güldeste, Türk meddahlar ile k?tı?lar (kâðıt kesme-süsleme ustası) hakkında bilgi veren ilk eser olması açısından ayrıca önem taþımaktadır. Bursa'nın sokak, mahalle, semt, câmi', medrese, köprüleri ile tarihi hakkında malumat içermesi bu eseri önemli kılan baþka bir husustur. Elinizdeki kitapta İslam medeniyeti biyografik türleri hakkında bilgi verilmiþ, bunların ayırıcı özellikleri tespit edilmiþtir. Bu türlerden biri olan vefeyâtnâme, tüm yönleriyle ortaya konulmuþtur. Türk edebiyatı vefeyâtnâme çeþitleri üzerine bir tasnif çalıþması yapılmıþ, tasnifi somutlaþtırmak amacıyla örnek eserler hakkında bilgiler verilmiþtir. İsmail Belið'in yaþamı kaleme alınmıþ, Güldeste'nin incelenmesiyle elde edilen bulgular sıralanmıþtır. Üç yazma nüshanın mukayesesiyle kurulan Güldeste-i Riyâz-ı İrfân'ın edisyon kritikli (tenkitli metin) metni araþtırmacılar ile okurların takdirine sunulmuþtur. Araþtırmacı-okurların eserden kolaylıkla yararlanması için oluþturulan ÞBiyografi Dizini" ile ÞÖzel İsimler Dizini" bu kitapta yer alan diðer bölümlerdir.