Beschreibung

MUKADDİME-İ KİTAB
Cenabı Hak ve Feyyaz-ı Mutlak, Kevnü Mekânı halk eden, hiçbir yardıma muhtaç olmadan kendi zatında kusursuz, hali ve zamanı değiştiren Cenab-ı Vacib'ül Vucud Hazretlerine nihayetsiz Hamd ü Sena ve Resul'ü Kibriya, Habib-i Huda, Mefhari Mevcudat Bais-i Tekvin, Kâinat-ı Aliyye, Ekmelü'-t-Tahiyyat Efendimiz Hazretleriyle Ali ve Ashab-ı Kiram Rıdvanullahi Teala Aleyhim Ecmaiyn Hazaratma selat ü Selam hediye ettikten sonra bu aciz ü pür taksir şu veçhile söze girmek ve takrir-i meram eylemek ister ki:
Hazret-i Allah Celle Celalühu ve amme nevalühu (Kuntu kenzen mahfîyyen feahbebtü en u' refe fehalaktü'l halka leu'ref) yani "Ben bir gizli hazine idim, bilinmeyi istedim şimdi bilinmekliğim için halkı halk eyledim" kelam'ı kudsiyyesi ile kainatı halk ve ibda' buyurmaktaki ilahi hikmet ve maksadını beyan ve i'lam, kainatta da insanı eşref "e ekmel'i mahlukat olarak halk ve icad buyurmuştur. "İnni cailün fî'1-ardı halife..." yani "Ben arzda bir halife kılacağım" hitab-ı sâ-medanisi ile melaike-i kirama insanın ulüvv ü kadrini anlamaları için "înni a'lemü ma la ta'lemun" yani "Ben sizin bilmediğinizi bilirim" kelamı alisiyle de beşerin bilahare kürre-i arz üzerinde edeceği şeref makamını anlatmıştır.
(İnna aradne'l emanete ...) kavli kerimiyle emanete yani vahdaniyyet sırlarının sırrını arz ve sema, yerlerin ve göklerin tehammülden çekindikleri halde, insanın onu yüklendiğini ıtyan buyurmakla, beşerin eşref ve ekmeli mahlûkat olduğundaki sırrı ayan buyurmuştur.