Beschreibung

Ortodoksluðun ve Hellencenin hâkim olduðu, kendini her
zaman 'gerçek Roma' olarak kabul etmiþ bir devletin
sınırları içinde yaþamakta olan Bizans Yahudilerinin
kültürel kimliklerinin dayandıðı temel kaynaklar: Musa
Yasaları ve diðer kutsal metinlerle belirlenen dinsel
gelenek, Hellenistik Kültür ve Roma hukuku tarafından
belirlenen kamusal kimlikti. Bizans Yahudileri kendi
hanelerinde veya komünyon sınırları içinde Musa
yasalarına: genel kamusal hayatta ise Roma hukukuna
baðlı, Hellence konuþan veya Hellenceye aþina topluluklar
halinde yaþamlarını sürdürmüþlerdi. Baþka bir deyiþle
'Hellenize olmuþ' Yahudilerdi. Bizans Yahudileri, Roma
artık bildikleri Roma olmasa da kendilerini Roma yurttaþları
olarak görmeye devam etmiþlerdi. Yaþadıkları tüm
baskılara raðmen onlar sonuçta Romalıydılar. Ancak Doðu
Akdeniz Yahudi toplumu, kendilerine kategorik olarak
dinsel baskı uygulamamıþ olan pagan Roma
İmparatorluðu'nun yerini, eskisinden oldukça farklı, yeni bir
Roma'nın aldıðının da farkındaydı. Theodosius'un (379-
395) Hıristiyanlık dıþındaki tüm inanç biçimlerini baskı
altına alan kanunları sonucunda Yahudilerin yaþamı
öylesine radikal boyutta bir deðiþim geçirmiþti ki
Yahudilerin artık bilindik bir 'Roma'da' yaþamadıkları açık
biçimde görülmekteydi. Bu bakımdan onların 'Doðu
Roma'da' deðil, Hıristiyanlık tınısını yansıtan Bizans
İmparatorluðu'nda yaþadıðını ileri sürmemiz konuyu daha
anlaþılır kılmaktadır. Sonuç olarak Bizanstinistlerin tam
olarak baþlangıç noktası belirleyemedikleri 'Yeni Roma',
Yahudiler nazarında Constantinus'un (324-337)
Hıristiyanlarla uzlaþması ile I.Theodosius'un (379-395)
ayrımcı yasaları arasında bir dönemde doðmuþtur,
diyebiliriz. Bizans Yahudileri imparatorluk tarihi boyunca
birbirini takip eden baskıcı ve hoþgörülü dönemler
yaþadılar. Kimi dönem takibata uðradılar, kimi zaman ise
saray hekimliði ve finansmanı onlara emanet edildi.
Yahudiler, tüm pagan kültlerin kaybolduðu Ortodoks bir
imparatorluk içindeki Hıristiyan olmayan en büyük grup
olarak varlıklarını bin yıl boyunca sürdürmeyi baþardılar.
Bu çalıþmada bu ilginç topluluðun bin yıla yayılan
serüveni, arkeolojik, filolojik ve tarihi belgeler ıþıðında
incelenmektedir.