Beschreibung

Makâlât'ı Hacı Bektaþ'ın bizzat kendisi mi Arapça yazmıþtır, yoksa kendisinden edinilen ve öðrenilen bilgiler, biri tarafından mı Arapça kitap haline sokulmuþtur? Kesin bilinmemektedir. Zamanın İmamı'nın ve büyük inanç önderlerinin sözlerini, konuþmalarını yaþarken veya ölümünden sonra müritleri-öðrencileri tarafından toplayıp kitaplaþtırma geleneði 5. İmam Muhammed Bakır (ö. 733-4) dönemine kadar inmektedir. Onun, tarafımızdan hazırlanıp Türkçe'de yayınlanan Ummü'l Kitab adlı yapıtı ilk örneklerden biridir. Ayrıca Hacı Bektaþ'ın derviþleriyle konuþmalarını, bazı öðütleri ölümünden sonra toplanıp yazıldıðı ve bunun Farsça'ya çevrilerek, bir müstensihin farklı konuları ve deðiþik yazarların risalelerini topladıðı elyazması Mecmua'nın içinde Fevaid (Öðütler) adıyla yayınladıðı bilinmektedir. Makâlât da tıpkı Þeyh Bedreddin'in (1357/8-1420) Varidatı gibi aynı sorunsallıðı taþımaktadır... Olasıdır ki ikisi de daha çok Arapça bilen Sünni din bilginleri ve Medrese mollaları arasında okunması ve batıni inanç ve düþüncelerin tanıtılması ve yayılması için hazırlanmıþtır.
Makâlât'ta esas, Alevi-Bektaþi inancındaki þeriat, tarikat, marifet ve hakikat adlarıyla dört kapı ve onlardan kırk makamının açıklanması; inancın felsefesi ve yol ilkeleri yer almakla birlikte, mantık ve maddi dünyaya dönük yaþam felsefesi ve yazıldıðı çaðın bilim anlayıþı üzerinde bilgiler de bulunmaktadır. Ancak yapıtın içine girilip, derinliðine inildiðinde bunların ayırdına varılabilir...