Beschreibung

Tuhfetü'l-Emsâl adlı Farsça-Türkçe mesel
sözlüğüyle tanınan Edirneli Dervîş Hasan
Hüsâmî, XVII. asır şairlerindendir. Anadolu
sahası Farsça-Türkçe mesel
sözlükçülüğünün üçüncü halkası
olan Tuhfetü'l-Emsâl, 1080/1670 tarihinde
telif edilmiştir. Eser, dîbâce ve sözlük kısmı
olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.
Elif-bâ esasına göre tertip edilen sözlük,
klasik lugatlerde olduğu gibi ilk hecenin
üstün, kesre ve zamme sırasına göre üç
babdan müteşekkildir. Kitapta 1500'den
fazla maddenin izahı yer almaktadır.
Madde başlıkları ibare, mecaz, istiare ve
deyim kabilinden söz varlığından
oluşmaktadır. Eserde madde başlıkları
Farsça, açıklamalar ise Türkçedir.
Sözlükte, şahide beyitler genellikle Fars
şiirinden seçilmiştir. Bunun yanı sıra
müellif, bazı maddelere şahide olmak
üzere kendi yazdığı şiirleri kullanmıştır.
Riyâzî Mehmed Efendi'nin Düstu?ru'l-Amel'i
ile Mîrek Muhammed
Taşkendî'nin Nevâdirü'l-Emsâl'i gibi
kaynaklardan yararlanılarak
hazırlanan Tuhfetü'l-Emsâl, S?u?u?rî Hasan
Efendi'nin Ferheng-i S?u?u?ri?'si ile Hâlis
İbrâhîm-i Pasarofçevî'nin Mecma?ü'l-
Emsâl'i gibi eserlerin yazımına da
kaynaklık etmiştir.