Beschreibung

Bu çalışma, tasavvuf düşüncesinin merkezinde yer
alan varlık ve birlik meselesini, Klasik Türk şiiri
ekseninde ele alan kapsamlı bir incelemedir.
Araştırmada, özellikle vahdet-i vücûd öğretisinin
teorik temelleri ile bu öğretinin Klasik Türk
edebiyatındaki estetik ve kavramsal yansımaları
ortaya konulmaktadır.
Tasavvufun tarihsel gelişimi ve kavramsal çerçevesi
netleştirildikten sonra, varlık probleminin farklı felsefî
ve mistik geleneklerdeki ele alınış biçimleri
mukayeseli olarak değerlendirilmiştir. Ardından
İbnü'l-Arabî düşüncesi merkeze alınarak, varlığın
birliği öğretisinin ontolojik, metafizik ve teolojik
boyutları sistematik bir biçimde tahlil edilmiştir.
Çalışma; mutlak ve izâfî varlık, varlık mertebeleri,
fenâ-bekâ, tecellî, bezm-i elest, tevhid, ayân-ı sâbite
ve insân-ı kâmil gibi temel tasavvufî kavramların
Klasik Türk şiirindeki tezahürlerini, seçilmiş
divanlardan örnekler ışığında incelemektedir. Bu
bağlamda; sevgilinin güzellik unsurları, ışık ve ayna
imajları, yüz ve gönül metaforları gibi mazmunların
yalnızca estetik birer figür olmadığı, aksine varlık ve
birlik düşüncesinin şiir diliyle ifadesi olduğu
vurgulanmaktadır.
Vahdet-i vücûd öğretisinin panteizm ve benzeri
mistik-felsefî sistemlerle olan ilişkisi de irdelenerek,
tasavvufî düşüncenin özgünlüğü ve İslamî
referanslarla kurduğu bağ tebarüz ettirilmektedir.
Böylece Klasik Türk şiirinin, soyut metafizik
meseleleri yüksek bir sembolik anlatımla formüle
eden güçlü bir düşünce alanı olduğu
gösterilmektedir.
Alana önemli bir katkı sunacağı öngörülen bu eser;
Klasik Türk edebiyatı, tasavvuf, İslam düşüncesi ve
metafizik alanlarında çalışan araştırmacılar için
temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir.