Beschreibung

Baþta Buhara ve Semerkant þehirleri olmak üzere Mâverâünnehir bölgesi, asırlarca İslâm ilim ve irfan geleneðinin en önemli menba ve madenlerinden biri olmuþtur. Klasik kaynaklarımızda 'İslâmın kubbesi' ve 'dünya cennetlerinin en önde geleni' þeklinde tavsif edilen bu iki þehir, sayısız âlimi, ârifi, dehâyı, manevî önderi yetiþtirmiþ; bu kiþiler İslâmiyete ve beþeriyete büyük hizmetlerde bulunmuþtur.

İslam âleminin özellikle 18. asır ve sonrasında içine sürüklendiði kriz döneminden Mâverâünnehir de nasibini almıþ, bölge uzun yıllar süren siyasi çekiþmelere, ekonomik ve toplumsal sorunlara, savaþ ve sefalete sahne olmuþtur. Fakat -her ne kadar eski ihtiþamlı günlerindeki gibi olmasa da- İslam geleneðinin bir ocaðı olmaya, nice ilim ve fikir adamını yetiþtirmeye devam etmiþtir.

İþte onlardan biri olan ve âlim, mütefekkir, þâir, edip, politikacı, aksiyon adamı, ıslahatçı gibi birçok sıfatı hâiz Abdurraûf Fıtrat da, hayatını Buhara'nın ve Türkistan'ın tekrar eski ihtiþamlı günlerine dönebilmesi için kurduðu idealleri uðruna adamıþtır. Bu uðurda yüzlerce eser vermiþ, siyasete atılmıþ, gazeteler çıkarmıþ, seyahatlerde bulunmuþ ve mücadelesini daima sürdürmüþtür.

Fıtrat-ı Buhârî'nin genç yaþında Farsça kaleme aldıðı ve daha sonra pek çok dile tercüme edilen eseri Münâzara, onun ıslahatçı düþünce yapısını anlayabilmek için en önemli metinlerden biri olduðu gibi, 20. asrın ilk yarısında Buhara'nın içinde bulunduðu hazin durumu en güzel bir þekilde tasvir eden eserlerdendir.

Tâhirü'l-Mevlevî, 1909'da Münâzara'nın Farsça aslını görmüþ, eseri okuduðunda Buhara'nın tasvir edilen durumundan oldukça etkilenmiþtir. Bunun üzerine eseri halkın ibret nazarlarına sunmak amacıyla tercüme etmeye baþlamıþ ve 'Buhâra'da İlim ve Ulemâ' baþlıðıyla İ'tisâm dergisinde tefrika etmiþtir. Tâhirü'l-Mevlevî'nin Münâzara tercümesi, Farsça aslından yapılmıþ olması ve okurlara sunduðu dil zevki bakımından oldukça önemlidir.