Beschreibung

'İhlasımızdan þüphe edilmemelidir ki bu kitab-ı mübin yalnız bir şi'r-i mensur değildir. İçtimai, siyasi, idari, ahlaki, dinî birçok mebahis-i mühimmeyi ihtiva etmesi itibariyle hem edebî, hem ilmî bir eser-i giran-kıymettir.'

(Sebilürreþat, 2 Eylül 1914)

'Seyahat fikriyle Avrupa'yı dolaþanlar çok var. Bunların içinde -fena deðil- gördüklerini yazanlar da bulunmuþ, fakat acaba þu bizim zavallı yurdumuz ne haldedir ve ne için böyle yaralı bir kalp hâlinde derin derin inliyor, bunu görmek isteyen yok. Þark ve Garp'ı dolaþan Evliya Çelebi gibi seyyahlardan geçtik, Suat Bey gibi herkes bir parça yurdunu tanısa ve tanıtsa bu vatan böyle harap olmazdı.'

(Ali Kâmi, İçtihat, 22 Ekim 1914)

Yukarıdaki tanıklıklardan da anlaþılacaðı üzere Ali Suat, Meþrutiyet yıllarında ve sonrasında yerli kalmayı baþarabilmiþ ender rastladıðımız sıra dıþı aydın bürokratlardan biridir. Bürokrat olarak en netameli zamanlarda Suriye, Irak ve Arabistan'da mutasarrıflıklar yapmıþ, sorumlu ve yurtsever aydın olarak da bu bölgelerde yaptıðı yolculukları çoðu kez günü gününe yazıya aktararak belgelemiþtir. Bir Osmanlı Bürokratın Suriye, Irak ve Arabistan Seyahatnamesi yalnız belge niteliðiyle deðil, yalnız içerdiði soylu ve yerli bir aydına yakıþır duygu ve düþüncelerle de deðil, aynı zamanda alıþılmıþ gezi yazısı örneklerini aþan dili ve anlatımıyla, bu türün en güzel örneklerinden birini ortaya koymasıyla da önemli ve deðerlidir.