Beschreibung

Bu kitapta, gerek 1895 Kırım'ı, gerekse de 1915 Soykırımı'nda Dersim'de hem mülkiyetin el deðiþtirmesi hem de dilinden, dininden ve yaþadıkları topraklardan sürgün edilen Ermeni halkının giderek kültürel bütünlüðünü yitiriþinin izleri takip ediliyor.

Dersim Ermenileri yaþamlarını kurtarmıþtır belki ama mülkiyetlerini, inançlarını ve sosyal statülerini kaybetmiþlerdir. Soykırımdan kurtulan Ermeniler Dersim'de deðiþik aþiretlerin yanında var olma mücadelesi vermiþ ve bir tanıðın ifadesiyle, sahibi oldukları topraklarda "maraba" olmuþlardır.

Bu kitabın hazırlanması için 1937-38 Dersim tertelesinden sað çıkan Vank ve Zımek'li Hiristiyan Ermenilerin izi sürüldü. 1915 tertelesinden sonra Dersimde kurumsal varlıðı korunabilen tek ibadet yeri olan Halvori Surp Garabet Vank'ının bombalanarak yıkılması ve "Keþiþ ailesi"nin yok edilmesi nedeniyle geride kalan az sayıdaki aile fertleri de Türkiye'nin deðiþik yerlerinde "zorunlu iskân"a tabi tutulmuþlardır. Bu çalıþmada söz konusu bireylerin öyküleri toplanıp gün ıþıðına çıkarılmıþtır. Kaybedilmiþ bu Hiristiyan topluluðun üyeleriyle Isparta, İzmir, Dersim, Bolu, İstanbul, Almanya ve Fransa'da görüþmeler yapıldı. Tertele öncesi yaþamları, tertele süreci, sürgün ve zorunlu iskân dönemi, Türkleþtirme, İslamlaþtırma, Alevileþme süreçlerine dair hatırlamaları ve yaþama tutunma biçimleri kaydedilerek birer belgeye dönüþtürüldü.

Dersim, Cumhuriyet Devleti'nin kara kutusudur. Zira devletin tüm halkları Türkleþtirme ve Sünni-İslamlaþtırma politikası, yaklaþık 20 yıl (1926-1947) boyunca Dersim'de son derece planlı biçimde uygulanmıþtır.

Bu kitaba konu olan araþtırma sürecinde, 1926 yılından itibaren uygulanmaya baþlanan Þark Islahat Planı'nın, 1947, hatta yer yer 1950 yılına kadar merkezi olarak uygulandıðı çok net olarak görülmüþtür. Keþiþ'in Torunları bir bakıma bu politikaların nasıl uygulandıðının da bir görüntüsüdür.