Beschreibung

RUHU'L- FURKAN HAKKINDA GENEL MALUMAT
Alllame, fâdıl, muhakkik, hicri 15.Asrın müceddidi, Þeyhü'l İslam İsmail Efendi (İsmail Aða) Camii Þerifi emekli İmam Hatibi Mahmud Ustaosmanoðlu Efendi'nin riyasetinde kaleme alınmıþ, takriben 57 cilt olması beklenen mükemmel bir tefsirdir.
Bu þaheser tefsirin hazırlanmasında Arapça, Farsça ve Türkçe birçok kitaptan istifade edilmiþ olup, her sınıf insanın anlayabileceði sade bir dil ile yazılmıþtır.
Âyet-i Celileler, en ince ayrıntıları ile izah edilirken ihtiyaç duyulan kelam, fıkıh, tasavvuf ve genel kültüre dayalı malumat da verilmiþtir.
RUHU'L- FURKAN TEFSİRİNİN YAZILMA SEBEBİ
Mahmud Efendi Hazretleri (Kuddise Sirruhu) tefsir-i þerifin sebebi telifi hakkında þöyle buyuruyorlar:
'Kur'an-ı Azîmü'þ-þan'ın manasının kelime-kelime anlaþılmasına çok hevesli olduðumuz, kardeþlerimiz tarafından yakinen bilinmektedir. Nice büyük âlimler, Kur'an-ı Kerim'i Türkçe tefsir ederek, bu büyük kitabın manasını anlama hususunda insanların ihtiyaçlarını karþıladıklarından, ziyade aciz olan bu kardeþiniz, böyle büyük bir iþe giriþmeyi düþünmüþ dahi deðildir. Ancak; hicri 1402 Þaban Ayı'nın Berat Gecesinde, Ravza-i Mutahhara'da yani Peygamberimiz (Sallallahü aleyhi ve sellem)'in bulunduðu pâk cennet bahçesi olan mescid-i þerifinde bulunduðumuz sırada Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) tarafından vaki olan manevi bir iþaretle bu mühim iþe baþladık. Ve yukarıda geçtiði gibi kelimekelime mana verilmesine ziyade ihtimam (dikkat) göstererek, bazı kardeþlerimizle beraber bu uzun yola çıktık.
TAKİP EDİLEN USUL
MUKADDİME:
Bu tefsirin mukaddimesinde(giriþ kısmında)evvela Kur'an-ı Azimü'þ-þan'ın fezâili (faziletleri) hakkındaki bazı âyet-i kerimeler mealleri ile beraber yazılmıþtır. Sonra, Ali Haydar Efendi (kuddise sirruhu) Hazretlerinin kendi Kur'an-ı Kerim'inin baþ tarafına yazmıþ olduðu Kur'an-ı Kerim ile alakalı bütün hadis-i þerifler ve tefsir heyetinin bulduðu bazı hadis-i þerifler tercüme edilerek, kaynaklarıyla beraber zikredilmiþtir.
Müteakiben yine Kur'an-ı Kerim hakkında Ali Haydar Efendi (kuddise sirruhu) Hazretlerinin kendi Kur'an-ı Kerim'inin evveline yazdıðı, ayrıca tefsir heyetinin de bulduðu büyüklerin sözlerinden bazıları ilave edilmiþtir.
Bundan sonra Kur'an-ı Kerim'i gafil olarak okumanın zemmi (kötülenmesi) hakkındaki bazı hadis-i þerifler ve büyüklerin sözleri nakledilmiþtir. Mukaddimenin sonunda da Kur'an-ı Kerim'i kendi görüþü ile tefsir etme hakkında varit olan (gelen) tehdit mahiyetindeki hadis-i þerifler zikredilmiþtir.
ÂYETLERİN TEFSİRİNDE TAKİP EDİLEN USUL
1-KELİME MANASI:
Her âyetin tefsirinde takip edilen bu usul, Kur'an-ı Kerim'i kolayca anlayabilmek için çok büyük ehemmiyet (önem) taþımaktadır. Zira topluca mana verildiðinde, Kuran'ı iyice anlamayı ve tefsir etmeyi isteyen kardeþlerimiz hangi mananın hangi kelimeden alındıðını anlayamamaktadırlar. Bu tefsirde ise herkesin Kur'an-ı Kerim'i kelime kelime anlayabilmesi çok istenildiðinden bu usüle riayet edilmeye çalıþılmıþtır. Bu arada kelimeleri ve cümleleri birbirine baðlayan mahzuf ibareler (gizlenmiþ sözler) zikredilmiþtir ki, dikkatli düþünüldüðü takdirde, sadece kelime manasından bile, âyet-i celilelerin manaları anlaþılabilecek bir hale gelmiþ olsun. Ayrıca sarf ve nahiv ilimlerini okumuþ kardeþlerimizin, fail, meful, hal gibi kelimelerin cümle içindeki durumlarını ayırt edebilmeleri için yardımcı edatlar kullanılmıþtır. Ancak, terkib-i izafiler(isim tamlaması) gibi birbirinden ayırt edilmesi uygun olmayan yerlerde kelime manası verilemediðinden, terkip (toplu) manası verilmiþtir.
2-MEÂL-İ ÞERİF :
Kelime manasından herkes istifade edemeyeceðinden ve âyetin toplu manası anlaþılamayacaðından, her âyetin meâl-i þerifi (þerefli manası) kelime manasından sonra yazılmıþ ve bu meâl verilirken âyetin zahirinde (dıþ görünüþünde) bulunmayan kelime ve terkiplerin manaları katılmamaya dikkat edilmiþtir. Ancak, âyet-i celilenin manası tam anlaþılabilmesi için, bir takım mahzuf (gizlenmiþ) manaların ve bazı izahların zikredilmesine ziyade ihtiyaç duyulduðundan onlar parantez içinde ayrı bir yazı þekliyle açıklanmıþtır. Böylece, meâl-i þerif tefsirli (açıklamalı) bir meâl haline gelmiþtir.
3-İZAHAT
Sadece meâl-i þerifle de iktifa edilmeyip (yetinilmeyip) her âyet, muteber tefsirlerde bulunan izahlardan istifade edilerek açıklanmaya çalıþılmıþtır. Þöyle ki:
Tefsirlerde sebebi nüzulü beyan edilmiþ olan âyetlerin, iniþ sebepleri zikredilmiþtir. Ahkâm âyetlerinden (þeri hükümleri beyan eden âyetlerden) çıkarılmıþ olan bir takım fetvalar da yeri geldiðinde açıklanmıþtır. Âyet-i Celilelerle alâkalı hadis-i þeriflerin kaynakları ilmî usulle kaydedilerek yazılmaya gayret edilmiþtir; Evvela hadis metninin alındıðı kitap zikredilmiþ, diðerleri ise ulema arasında bilinen sıralamaya göre yazılmıþtır. Bazı âyet-i celilelerde bulunan yer ve þahıs isimlerinin ıstılahları (özel manaları) da, tefsirde derç edilmiþtir(konulmuþtur). Açıklanması gereken zor kelimelerin mehazları (asılları, kaynakları) müfret (tekil)sss ve cemileri (çoðulları) zaman zaman tefsirde yazılmıþtır. Âyet-i celilelerin anlaþılmasını kolaylaþtıracak olan veya onlarla alâkası bulunan kıssalar (hadiseler) de, muteber (kıymetli) tefsirlerden alınarak açıklamıþtır. Zikirle alâkalı âyetlerde, yine güvenilen tefsirlerden ve kitaplardan alınan, tasavvufî manaların da katılmasına özen gösterilmiþtir.
Ayrıca, her âyetin izahının sonunda, o âyetin tamamı veya bir kısmıyla alâkalı diðer âyeti kerimeler bulunup, meâlleriyle yazılmaya gayret gösterilmiþtir; Ta ki, vaaz ve nasihat etmek isteyenler, bir âyeti gözden geçirirken onu açıklayan diðer âyet-i kerimeleri de, önlerinde hazır bulup vaazlarını ziynetlendirsinler (süslesinler). Bu hususta en büyük rehber, Ali Haydar Efendi (kuddise sirruhu) Hazretlerinin, Mahmud Efendi Hazretlerine (kuddise sirruhu) verilmesini arzu ettiði kendi Kur'an-ı Kerimi'ninkenarlarına almıþ olduðu rakamlar (âyet ve sayfa numaraları), hatlar (çekilen çizgiler) ve izahlar olmuþtur. Þu da bilinmelidir ki: Milletimizin, geçmiþ büyüklerinin kıymetli lisanlarını terk etmeye baþladıðı þu günlerde Arapça, Farsça ve Türkçe karıþımından meydana gelmiþ olan Osmanlıcanın tamamen unutulmaması için Osmanlıca kelimelerin asılları yazılmıþ, nesiller arasında irtibat saðlamak için de kelimelerin karþılıkları parantez içinde zikredilmiþtir. Bu büyük gaye hedeflendiðinden dolayı tefsirin uzamasından, akıcılıðın bozulmasından ve dolayısıyla gelecek olan itirazlardan çekinilmemiþtir.